ПРВ.мк
Балкан

БАЛКАНОТ СЕ ВООРУЖУВА: Србија и Хрватска набавуваат авиони, ракети, тенкови и дронови

БАЛКАНОТ СЕ ВООРУЖУВА: Србија и Хрватска набавуваат авиони, ракети, тенкови и дронови

И Хрватска и Србија во последните години влегуваат во интензивен циклус на модернизација на своите вооружени сили, со големи набавки на борбени авиони, ракетни системи, противвоздушна одбрана, артилерија, оклопни возила и беспилотни летала. Хрватска модернизацијата ја спроведува во рамките на НАТО и европските програми, додека Србија комбинира набавки од западни, израелски и кинески производители со сопствената воена индустрија.

Хрватската армија минува низ еден од најголемите процеси на модернизација од независноста. Земјата веќе располага со 12 борбени авиони „Рафал“, а меѓу договорените или планираните набавки се 44 тенкови „Леопард 2А8“, 18 самоодни хаубици „Цезар“, американски системи ХИМАРС, дополнителни хеликоптери „Блек Хок“, како и противдронски системи.

Неодамна Загреб договори и набавка на 18 јужнокорејски повеќецевни ракетни системи К239 „Чунму“, во зделка вредна 435,2 милиони евра без ДДВ. Испораката е предвидена до 2029 година, а системите треба да функционираат паралелно со американските ХИМАРС.

Од друга страна, Србија исто така инвестира значителни средства во вооружувањето. Белград договори 12 француски „Рафали“, располага со кинеските противвоздушни системи ХЌ-22 и ХЌ-17, а набавен е и израелскиот повеќецевен ракетен систем ПУЛС. Истовремено, Србија продолжува да развива домашни системи како самоодните хаубици „Нора Б-52“, оклопните возила „Лазар 3“ и „Милош“, како и системот за противвоздушна одбрана ПАСАРС.

Во Белград оваа недела беше отворен и погон за склопување израелски беспилотни летала, создаден во соработка со „Елбит системс“ и српскиот „Југоимпорт СДПР“, што е уште еден дел од пошироката модернизација на српската војска.

Ваквото паралелно вооружување отвора дебата во регионот за таканаречената „безбедносна дилема“ – ситуација во која зајакнувањето на воените способности на една држава се перципира како потенцијална закана од соседот, кој потоа одговара со сопствено вооружување.

Хрватскиот министер за одбрана Иван Анушиќ неодамна изјави дека новите способности ја менуваат рамнотежата на силите во регионот. Хрватската влада, пак, официјално нагласува дека набавките се наменети за одвраќање, национална безбедност и исполнување на обврските во рамките на НАТО.

Надворешнополитичкиот аналитичар Божо Ковачевиќ предупредува дека регионалното вооружување треба да се гледа и во поширокиот контекст на нарушениот глобален безбедносен систем. Тој оценува дека недостатокот на дијалог може да ја зголеми опасноста од конфликти и ја нагласува дипломатијата како механизам за намалување на тензиите. Тоа е негова анализа, а не утврдено сценарио дека Србија и Хрватска се движат кон меѓусебен вооружен конфликт.