Уште од почетокот на воените компликации во Украина во пролетта 2022 година, рускиот претседател Владимир Путин и неговите соработници тврдат дека не само што реагираат на агресијата на НАТО, туку и дека влогот е толку висок што Русија би престанала да постои доколку изгуби.
Оваа идеја за „загрозениот опстанок“ Кремљ вешто ја користи за да ги оправда засилените напади врз Украина, да ја прошири кампањата за хибридна војна низ Европа, но и да ги убеди сопствените граѓани да поднесат поголеми жртви. Во исто време, на Европа ѝ се испраќа порака дека поддршката за Киев значи директен ризик од војна со Русија.
Путин повторно се осврна на оваа тема минатиот месец за време на Валдајскиот форум, потсетувајќи на изјавата на поранешната американска амбасадорка во НАТО, Џулијан Смит, од 2022 година дека САД сакаат „стратешки пораз“ на Русија. Тој истакна дека со тоа се доведува во прашање самиот опстанок на неговата земја.
Дали Русија навистина би престанала да постои?
Сепак, анализата на Марк Чемпион за „Блумберг“ покажува поинаква слика. Дури и во малку веројатното сценарио Киев целосно да ги потисне руските трупи до меѓународно признатите гранични линии од 2013 година — што за Путин би било понижувачки пораз — Русија нема да исчезне. Таа едноставно би продолжила да постои во своите граници.
„Никој не маршира кон Москва како во 1941 година“, наведува Чемпион. Дополнително, во Вашингтон се прават напори да се спречи ескалација, при што американски официјални лица и зад кулисите бараат од Украина да ги прекине нападите врз руските рафинерии за да не се загрози снабдувањето и преговорите.
Зашто Москва инсистира на наративот за „опстанок“?
Според аналитичарите, ваквата реторика главно се должи на политички организиран популизам и стратегија:
- Оправдување за жртвите: Путин мора да ги убеди граѓаните да прифатат зголемување на воениот буџет за 27%, што директно ќе го погоди животниот стандард, како и мобилизација на нови војници.
- Заплашување на Западот: Со прикажување на војната како егзистенцијална за Русија, Москва се обидува да ги одврати европските земји од натамошна воена помош за Украина под закана од тотална или дури и нуклеарна војна.
- Реална параноја кај бившите КГБ-официјални лица: Сегашната елита во Кремљ го преживеа распадот на СССР и стравува од слично сценарио за Руската Федерација. За нив, Украина не е само независна држава, туку простор каде што се решава статусот на Русија како голема светска сила.
На крајот, анализата заклучува дека Кремљ ќе се откаже од своите амбиции само доколку процени дека продолжувањето на војната е поопасно за самиот систем отколку склучувањето преговори. Ова прашање на крајот ќе се решава со сила и рамнотежа на моќта на теренот.
