Датумот 13 ноември 2026 година повторно привлече внимание на светските медиуми поради математичка прогноза направена пред повеќе од шест децении. Но, иако звучи застрашувачки, не станува збор за современо научно предвидување дека човештвото навистина ќе исчезне тој ден.
Австрискиот физичар Хајнц фон Ферстер во 1960 година со своите соработници анализирал историски проценки за бројот на жители на Земјата. Тие забележале дека светската популација во претходните периоди растела сè побрзо и се обиделе математички да пресметаат што би се случило доколку истиот тренд продолжи неограничено.
Резултатот бил необичен – моделот водел до 13 ноември 2026 година, датум на кој математичката проекција практично се приближувала кон бесконечна популација.
Трудот бил објавен под впечатлив наслов поврзан со „судниот ден“, а Фон Ферстер сликовито предупредил дека идните генерации, наместо да умрат од глад, би можеле да бидат „згмечени“ од пренаселеноста.
Сепак, повеќе од шест децении подоцна е јасно дека сценариото не се остварува. Клучната претпоставка на моделот – дека растот на населението ќе продолжи да се забрзува со истото темпо – веќе не важи.
Стапката на раст на светската популација значително се намали. Денес на планетата живеат околу 8,2 милијарди луѓе, а според проекциите наведени во текстот, светската популација се очекува да достигне врв од околу 10,3 милијарди во 2080-тите, по што постепено би почнала да опаѓа.
Затоа, фамозниот 13 ноември не претставува научно утврден датум за апокалипса, туку интересен пример за тоа што се случува кога математички модел се продолжува далеку во иднината под претпоставка дека дотогашниот тренд никогаш нема да се промени.
