Први октомври во православниот календар е посветен на споменот на повеќе значајни светители – Свети Евмениј Гортински Чудотворец, Светата маченичка Аријадна и преподобниот Иларион Оптински.
За православните верници овој ден има посебна духовна симболика. Со него се поврзуваат пораки за верата, милосрдието, простувањето, здравјето и молитвата за заштита на семејството. Народните обичаи и верувања поврзани со денот се пренесувале низ генерациите, при што во центарот се ставаат помошта кон другите и молитвата за оние на кои им е потребна.
Свети Евмениј Гортински – исцелител и утеха за оние што страдаат
Свети Евмениј уште од младоста го избрал духовниот пат и својот живот го посветил на верата. Своето богатство го раздал на сиромашните, а преку постот и молитвата се стремел кон духовно очистување и посветеност на Бога.
Подоцна станал епископ во Гортин, на островот Крит. Во преданијата е опишан како човек кој им помагал на најранливите – бил познат како татко на сираците, утеха за тажните и исцелител на луѓето кои страдале од тешки болести.
За него се раскажува дека преку молитвата се случувале чуда. Според преданието, тој им помагал на болните, а во период на голема суша се молел за дожд.
Свети Евмениј живеел и дејствувал во седмиот век.
Света маченичка Аријадна – симбол на страдањето и заштитата на немоќните
На истиот ден се одбележува и споменот на Светата маченичка Аријадна, која живеела во вториот век.
Според христијанското предание, Аријадна била робинка која не сакала да се откаже од својата вера во Христа и да принесе жртва на идолите. Поради тоа била прогонувана и мачена.
Преданието понатаму раскажува дека додека бегала од своите прогонители, таа Му се помолила на Бога, по што карпа чудесно се отворила и ѝ овозможила да се сокрие.
Токму поради нејзината маченичка судбина, во народното и верското предание Света Аријадна се поврзува со заштитата на понижените, немоќните и луѓето кои страдаат.
На овој ден посебно се упатуваат молитви за здравјето на децата, како и за духовен мир и благосостојба во семејството.
Преподобен Иларион Оптински
На 1 октомври се одбележува и споменот на преподобниот Иларион (Пономарев), јеромонах кој живеел од 1805 до 1873 година.
Тој бил ученик и наследник на старецот Макариј и бил познат по својата ревност во заштитата и проповедањето на православната вера.
Според црковното предание, Иларион успеал да им помогне на многумина кои се оддалечиле од верата повторно да се вратат во Православната Црква.
Неговиот живот завршил во молитва. Се упокоил со бројаница во рацете, оставајќи зад себе спомен на духовна посветеност и истрајност во верата.
Обичајот што се поврзува со денешниот ден
Народното предание овој ден го поврзува и со посебна порака за милосрдието и помагањето на луѓето кои имаат најголема потреба.
Милостината и помошта кон сиромашните се гледаат како израз на љубов кон ближниот и дело на верата. Според христијанското учење, правењето добро кон оние на кои им е потребна помош има длабока духовна вредност.
Затоа, овој ден верниците го доживуваат како можност за молитва, но и како потсетник дека верата не се покажува само со зборови, туку и преку милосрдието и грижата за другите.
За оние кои го одбележуваат празникот, денот може да биде повод за одење во црква, палење свеќа за здравје на најблиските и упатување молитва за мир, здравје и добросостојба во домот.
