Португалија воведе нови правила со кои се ограничува покривањето на лицето на јавни места, а прекршувањето на прописите може да резултира со значителни парични казни.
Законот во јавноста веќе е нарекуван „закон за бурка“, а неговата цел е да се спречи носење облека или други средства со кои лицето целосно се прикрива и со тоа се оневозможува идентификација на личноста.
Според новите правила, за ваков прекршок се предвидени казни кои се движат од 150 до 3.000 евра, зависно од околностите и видот на прекршувањето.
Но, прописите не се однесуваат само на лицето кое го покрива своето лице.
Законот забранува и принудување на друго лице да го покрива лицето врз основа на пол, религија, возраст или потекло. Со тоа, властите наведуваат дека сакаат да го заштитат правото на секој човек самостојно да одлучува за својот изглед и идентитет.
Португалскиот претседател Антонио Жозе Сегуро Сегуро, при образложувањето на прописите, истакнал дека лицето претставува суштински дел од човечкиот идентитет и комуникацијата меѓу луѓето. Сепак, тој признал дека прашањето е исклучително чувствително од општествен и културен аспект.
Важно е што забраната не е апсолутна.
Исклучоци се предвидени во ситуации кога покривањето на лицето е оправдано од здравствени, професионални, уметнички или временски причини. Тоа значи дека прописите не се применуваат во секоја ситуација во која лицето е покриено.
Одредени места исто така се изземени од забраната. Меѓу нив се верските објекти, дипломатските мисии и авионите.
Законот беше усвоен во португалскиот парламент во јули, со поддршка од владејачката десничарска коалиција и партиите од крајната десница. Левичарските политички партии, пак, се спротивставија на неговото донесување.
Предлогот беше поднесен од десничарската партија Чега, но уште пред усвојувањето наиде на сериозни критики од дел од правната и политичката јавност.
Негативни мислења за предлогот дале Португалската адвокатска комора, Високиот совет на државната адвокатура и Португалското здружение на жени адвокати. Дел од правните експерти изразиле загриженост дека ваквиот закон би можел да отвори и прашање за неговата усогласеност со Уставот.
Против законот застанаа Социјалистичката партија, зелено-левичарската Ливр и Португалската комунистичка партија.
Социјалистите особено ја критикуваа аргументацијата со која беше оправдуван предлогот. Тие предупредија дека зад него може да стои дискриминаторски однос кон муслиманските заедници и дека прописите можат дополнително да ги продлабочат поделбите во општеството.
Комунистичката партија, пак, оцени дека мерката не е вистински поврзана ниту со заштитата на женските права ниту со безбедноста, туку дека може да придонесе за поттикнување нетрпеливост кон луѓето со различно верско или културно потекло.
И партијата Ливр ја критикуваше иницијативата, обвинувајќи ја десницата дека создава претстава за наводна „исламска инвазија“ и дека со тоа се поттикнува морална паника.
Од друга страна, поддржувачите на законот го гледаат како мерка со која се нагласува важноста на можноста лицето да биде идентификувано на јавни места и се поставуваат правила за тоа кога и каде е дозволено целосно покривање на лицето.
Така, новата регулатива во Португалија отвори широка дебата која ги надминува само прашањата поврзани со облекувањето. Во центарот на расправата се најдоа личните слободи, верските права, безбедноста, идентификацијата и границите на државното регулирање на јавниот простор.
Најголемо внимание сепак привлекува висината на санкциите – во одредени случаи прекршувањето може да донесе казна од дури 3.000 евра.
