Православните христијани на 8 ноември го одбележуваат празникот Свети Димитриј, познат и како Митровден. Станува збор за еден од позначајните празници во зимскиот период, со кој се поврзани бројни народни обичаи, верувања и преданија.
Според христијанското предание, Свети Димитриј бил роден во Солун, во семејство на благородни и побожни родители кои долго време немале деца. Тој бил нивниот единствен син, поради што растел опкружен со голема љубов и внимание, а родителите посветувале посебна грижа на неговото воспитување.
Неговиот татко ја извршувал функцијата солунски војвода. По неговата смрт, Димитриј ја наследил неговата титула и добил наредба од царот Максимилијан да ги прогонува христијаните во Солун.
Сепак, наместо да ја исполни наредбата, Димитриј отворено ја исповедал својата христијанска вера и јавно го проповедал Христовото учење во градот.
Маченичката смрт и чудотворното миро
Откако јавно признал дека е христијанин, Свети Димитриј бил осуден на смрт. Според преданието, царските војници го погубиле со копја додека се молел. Пред смртта, тој го поделил целиот свој имот на сиромашните.
Во народното и црковното предание се раскажува дека од неговото тело истекувало исцелително миро, за кое се верувало дека им помагало на многу болни. Над неговите мошти подоцна била изградена мала црква.
Свети Димитриј и денес се почитува како заштитник на Солун, градот во кој, според преданието, го поминал животот и пострадал за својата вера.
Митровден како семејна слава и ден за именден
Во многу македонски семејства Митровден се слави како домашна слава. На овој ден именден празнуваат сите што ги носат имињата Димитар, Димитрија, Диме, Митре, како и другите варијанти изведени од овие имиња.
Со празникот се поврзани и различни народни обичаи. Едно од распространетите верувања е дека на Митровден треба да се остане дома. Според народното предание, оној што нема да го почитува овој обичај во текот на годината често ќе биде надвор од својот дом и ќе преспива кај други луѓе.
Празникот што го означувал почетокот на зимата
Митровден традиционално се сметал за ден што го означува почетокот на зимскиот период. Поради тоа, се верувало дека до овој датум треба да бидат завршени поголемите земјоделски работи, како и обврските поврзани со стоката.
Во времето на борбата за ослободување од османлиската власт, празникот имал и посебно значење за комитите. Според преданијата, Митровден бил периодот кога тие требало да се симнат од планините.
Народните верувања велат и дека по овој празник времето станува променливо и непредвидливо, па студените денови можат да настапат во секој момент.
Што според народното верување најавува времето на Митровден?
Со Митровден се поврзани и верувања за тоа каква ќе биде претстојната зима. Луѓето порано внимателно го набљудувале времето на овој ден, сметајќи дека тоа може да биде показател за зимските услови.
Според едно од народните верувања, ако Митровден биде сончев, зимата ќе биде блага, со мал број студени денови. Доколку, пак, на празникот падне снег, се верувало дека снежната покривка ќе се задржи сè до април.
Овие обичаи и преданија се дел од народната традиција што со генерации се пренесува во македонските семејства.
Според народните верувања, ако на Митровден врне дожд, тоа се толкувало како најава за влажна, врнежлива и променлива зима, со повеќе дожд и снег во текот на студениот период.
Сепак, ова е народно верување, а не сигурно метеоролошко правило. Времето на 8 ноември не може научно да предвиди каква ќе биде целата зима. 😊
