Еден од најдивите и најоддалечени региони на планетата може да стане дом на инфраструктура вредна десетици милијарди долари и да добие клучна улога во глобалната трка за вештачка интелигенција.
Патагонија во Аргентина сè повеќе го привлекува вниманието на технолошките и енергетските компании кои бараат простор за изградба на огромни центри за податоци – објекти во кои се сместуваат илјадници сервери неопходни за развој и функционирање на најмоќните системи за вештачка интелигенција.
Причината е едноставна: регионот има огромни површини ненаселено земјиште, ладна клима која може да ги намали трошоците за ладење на серверите и пристап до огромни количества енергија.
„Ројтерс“ пишува дека повеќе компании веќе разгледуваат инвестиции вредни милијарди долари, а Патагонија постепено се појавува на глобалната мапа на потенцијални AI дата-центри.
OpenAI разгледува проект вреден до 25 милијарди долари
Најголемо внимание привлекува проектот поврзан со OpenAI.
Компанијата и аргентинската Sur Energy во октомври 2025 година потпишаа писмо за намери за истражување на можноста за изградба на огромен центар за податоци во Аргентина со капацитет до 500 мегавати.
Потенцијалната инвестиција се проценува на дури 25 милијарди долари, а проектот е познат како „Stargate Argentina“ и би можел да стане првиот проект од оваа иницијатива во Латинска Америка.
Сепак, проектот сè уште не е конечна инвестиција. Компаниите засега ја истражуваат неговата изводливост и условите под кои би можел да биде реализиран.
Огромни проекти и во Неукен и Чубут
Не е само OpenAI заинтересиран за Аргентина.
Во покраината Неукен, „Pampa Energía“ разгледува дата-центар со капацитет до 500 мегавати во непосредна близина на електраната „Loma de la Lata“.
Голема предност е близината на Вака Муерта – едно од најголемите наоѓалишта на шкрилест гас во светот.
Американската компанија FlexDomes, пак, има план за проект во Неукен чија прва фаза би имала ИТ-капацитет од околу 120 мегавати и проценета вредност од 1,4 милијарди долари.
Уште поголеми амбиции има полската Green Capital во покраината Чубут.
Првата фаза на нејзиниот проект би чинела околу три милијарди долари и би имала капацитет од 300 мегавати, но долгорочно би можела да се прошири до неверојатни 3.000 мегавати.
Зошто токму Патагонија?
Големите центри за податоци трошат огромни количества електрична енергија, а развојот на генеративната вештачка интелигенција дополнително ја зголемува потребата од нови серверски капацитети.
Токму тука Патагонија има неколку адути.
Покрај гасот од Вака Муерта, регионот располага со огромен потенцијал за ветерна, соларна и хидроенергија. Ладната клима истовремено може да помогне во намалување на огромните трошоци за ладење на серверската опрема.
Аргентина дополнително се обидува да ги привлече инвеститорите преку даночни и регулаторни олеснувања за големи проекти.
Претседателот Хавиер Милеј уште од почетокот на својот мандат активно ја промовира земјата пред светските технолошки компании.
Но има и големи пречки
Енергијата и земјиштето не се доволни сами по себе.
Патагонија сè уште има ограничувања во телекомуникациската инфраструктура, оптичката поврзаност и транспортот, а за центрите за податоци е неопходна исклучително стабилна и брза дигитална врска со остатокот од светот.
Дополнителен ризик за инвеститорите е политичката и економската историја на Аргентина.
Според „Ројтерс“, дел од компаниите сè уште чекаат дополнителни гаранции и сакаат да видат дали актуелните економски политики ќе продолжат и по претседателските избори во 2027 година. Голем дел од најавените проекти затоа засега се во рана фаза.
Сепак, нешто очигледно се менува.
Аргентина, која до неодамна речиси и не се споменуваше како глобална дестинација за огромни дата-центри, денес привлекува проекти вредни милијарди долари.
А доколку барем дел од нив станат реалност, пустите пространства на Патагонија би можеле во следните години да станат едно од местата каде што физички ќе се наоѓа огромен дел од компјутерската моќ потребна за иднината на вештачката интелигенција.
