Конфликтот меѓу Иран и Соединетите Американски Држави влезе во нова и значително поопасна фаза, откако Техеран употреби балистички ракети против американски воени цели во Јордан, а Вашингтон возврати со уништување на пет ирански нафтени танкери.
Најновата размена на удари дополнително го проширува конфликтот низ Блискиот Исток и ги зголемува стравувањата дека во директната пресметка би можеле сè повеќе да бидат вовлечени и американските сојузници во регионот.
Американската Централна команда соопшти дека американските сили уништиле пет ирански танкери за сурова нафта, откако Иран во претходните денови се обидел со ракети да погоди американски воени бродови.
Еден од танкерите бил снимен како гори и тоне во Оманскиот Залив. Според американската страна, екипажите биле предупредени да ги напуштат бродовите пред да бидат извршени нападите.
Ниту еден американски војник не бил повреден во претходните ирански обиди за напади врз американските воени бродови.
Иран возврати со балистички ракети
Одговорот на Техеран следувал брзо.
Иранската Револуционерна гарда лансирала балистички ракети кон Јордан, тврдејќи дека целта била воздухопловната база „Мувафак Салти“, која ја користат американските сили.
Јорданските власти соопштија дека биле пресретнати 18 од 20 ракети, додека останатите две паднале во ненаселени области. Нема информации за загинати.
Ударот врз Јордан е особено значаен затоа што земјата е еден од најважните американски сојузници во регионот и на нејзина територија се наоѓаат повеќе објекти што ги користат американските сили.
Со тоа, најновата ескалација повеќе не се ограничува само на американските и иранските сили во Персискиот и Оманскиот Залив.
Иран го зголемува притисокот врз американските сојузници
Безбедносните аналитичари оценуваат дека зачестената употреба на балистички ракети и проширувањето на листата на цели покажуваат постепено зголемување на интензитетот на иранскиот одговор.
Истовремено, Иран упати и ново предупредување до танкерите во близина на пристаништата во Кувајт и Бахреин, две земји кои имаат блиски безбедносни врски со Вашингтон.
Техеран предупреди дека бродовите во близина на овие пристаништа би можеле да станат цели доколку, според иранските власти, се користат за поддршка на американските операции.
Евентуален напад врз танкери додека се наоѓаат во или непосредно до пристаништата на американските сојузници би претставувал дополнително географско проширување на конфликтот.
Сè поголем ризик околу Ормускиот теснец
Дополнителна опасност претставува ситуацијата во Ормускиот теснец, една од најважните точки за глобалната трговија со нафта.
Бродскиот сообраќај низ теснецот веќе е значително намален. Во вторникот поминале само шест товарни бродови, двојно помалку од просекот во претходните десет дена.
Иран дополнително тврди дека заробил американски автономен подводен дрон на влезот во Ормускиот теснец. Пентагон потврди дека беспилотно подводно летало било изгубено, но соопшти дека причината била технички дефект и дека во него немало доверливи системи или податоци.
Вашингтон: Секој напад ќе има цена
Американската администрација во меѓувреме испраќа порака дека секој нов обид за напад врз американските воени бродови ќе предизвика одговор.
Паралелно со воените операции, Вашингтон го зголемува и економскиот притисок врз Техеран преку нови санкции и мерки насочени кон иранскиот транспортен и енергетски сектор.
Стратегијата на САД сè повеќе се концентрира и на ограничување на иранскиот извоз на нафта, додека американските сили продолжуваат со операции за обезбедување на поморските рути.
Но секој нов удар носи ризик од нова одмазда.
Последиците веќе се чувствуваат и далеку од бојното поле. Цената на нафтата Брент се доближи до 100 долари за барел, бидејќи пазарите стравуваат дека нападите врз танкери, нафтена инфраструктура и клучни поморски патишта може да предизвикаат сериозни проблеми со глобалното снабдување.
Она што започна како директна американско-иранска пресметка сега сè повеќе се прелева врз Јордан, Саудиска Арабија и останатите сојузници на Вашингтон во регионот.
А токму можноста следните напади да се прошират кон нови држави и стратешки нафтени објекти во моментов претставува еден од најголемите ризици за натамошна ескалација на конфликтот.
