Кредитните картички им овозможуваат на граѓаните полесно да ги распределат своите трошоци и да плаќаат за купувањата дури и кога во моментот немаат доволно средства на располагање. Сепак, оваа погодност може да се претвори во скапо задолжување доколку секој месец се подмирува само минималниот износ што го бара банката.
Многу корисници сметаат дека со редовното плаќање на минималната месечна обврска постепено и доволно брзо го намалуваат долгот. Но реалноста е поинаква: неплатениот дел од задолжувањето продолжува да се пренесува во наредните месеци, а зависно од договорените услови, на него се пресметува и камата. Колку подолго трае отплатата, толку повеќе може да порасне вкупната сума што на крајот ќе ја платите.
Кредитната картичка може да биде корисна финансиска алатка, особено кога се користи за однапред планирани купувања и кога обврските се подмируваат навреме. Меѓутоа, постои голема разлика меѓу плаќањето само на минималната рата и целосното подмирување на долгот. Токму таа разлика може да доведе до долгорочно финансиско оптоварување.
Што навистина плаќате кога ја подмирувате само минималната рата?
Кај кредитните картички со револвинг лимит, банката му овозможува на корисникот да искористи одредена сума пари, а потоа постепено да ја враќа.
На крајот од секој пресметковен период, корисникот добива известување во кое се наведени вкупниот долг и минималниот износ што мора да го уплати до определениот рок.
Но минималната месечна обврска не е исто што и целосниот износ што го должите.
Според објавените услови на дел од банките во Македонија, минималната отплата може да биде 3 или 5 проценти од искористениот износ, зависно од конкретниот картичeн производ.
Така, Стопанска банка за Mastercard Standard наведува минимална месечна отплата од 3 проценти од вкупниот долг. Кај кредитните картички Mastercard на НЛБ Банка, предвиден е минимум од 5 проценти од доспеаните обврски, додека кај Mastercard Standard на Шпаркасе Банка минималната отплата изнесува 5 проценти од искористениот кредитен лимит.
Кај одредени картички, минималната месечна обврска може да ги опфаќа и пресметаните камати, надоместоците и ратите за претходно направените купувања.
Поради тоа, точниот износ што треба да го платите не треба да го претпоставувате. Тој мора да се провери во договорот со банката и во месечниот извештај за конкретната кредитна картичка.
Долг од 60.000 денари: Колку од минималната уплата навистина ја намалува главнината?
Да претпоставиме дека сте искористиле 60.000 денари од кредитната картичка и дека договорената годишна каматна стапка е 12 проценти.
Доколку минималната месечна отплата изнесува 3 проценти од долгот, почетната обврска би била 1.800 денари, под услов да нема дополнителни минимални износи или други надоместоци.
При поедноставена месечна пресметка, каматата за првиот месец би изнесувала приближно 600 денари.
Тоа значи дека од уплатените 1.800 денари, околу 600 денари би биле наменети за покривање на каматата, додека само околу 1.200 денари би го намалиле основниот долг.
По извршената уплата, наместо 60.000 денари, би останале приближно 58.800 денари за отплата.
Станува збор за илустративен пример, бидејќи во реални услови каматата може да се пресметува на дневна основа. Конечниот износ зависи од договорот со банката, датумите на трансакциите, евентуалните надоместоци и начинот на кој се распределуваат уплатите.
Најважно е да се разбере дека сумата што ја уплаќате не оди целосно за намалување на главнината. Дел од парите може да се искористат за покривање на каматата и другите трошоци, поради што долгот се намалува побавно отколку што очекувате.
Зошто долгот може да се отплаќа со години?
Кај кредитните картички со револвинг отплата, минималната месечна обврска често се пресметува како процент од преостанатиот долг.
Како што се намалува задолжувањето, може да се намалува и минималната сума што треба да ја уплатите, сè до најнискиот износ утврден со договорот.
Токму тука се појавува проблемот. Доколку секој месец го плаќате само минимумот што го бара банката, износот на вашите уплати може постепено да станува сè помал. Тоа значи дека отплатата може да трае многу подолго отколку кога би уплаќале фиксен и повисок износ.
Дополнителен проблем настанува доколку продолжите да ја користите картичката за нови купувања додека сè уште го отплаќате претходното задолжување.
Во таков случај, новите трошоци можат да ја надминат сумата што сте успеале да ја вратите. Така, и покрај редовните месечни уплати, вкупниот долг може да се намалува многу бавно или воопшто да не бележи значително намалување.
Затоа некои корисници имаат чувство дека постојано ја плаќаат кредитната картичка, но не успеваат да се ослободат од задолжувањето.
Бескаматниот период може да ви заштеди пари, но има услови
Одредени кредитни картички овозможуваат бескаматен период за купувања во трговската мрежа.
На пример, Стопанска банка наведува можност за бескаматен период до 45 дена, доколку целосно се подмири долгот за трансакциите направени кај трговците.
Слични поволности нудат и други банкарски картични производи.
Сепак, тоа не значи дека секое плаќање со кредитна картичка автоматски е ослободено од камата. За да го искористите бескаматниот период, најчесто е потребно целосно и навремено да ја подмирите соодветната обврска, согласно правилата утврдени од банката.
Доколку уплатите само минимален износ, преостанатиот долг може да продолжи да биде предмет на пресметување камата.
Треба да се има предвид и дека подигнувањето готовина од банкомат може да подлежи на поинакви услови од плаќањето во продавници. Затоа, пред да ја користите картичката, проверете за кои трансакции важи бескаматниот период и кои услови треба да ги исполните.
Рати без камата и револвинг задолжување не се исто
Уште една разлика што е важно да ја знаат корисниците е разликата меѓу купување на рати без камата и користење на револвинг кредитен лимит.
Одредени банки имаат договори со трговци со кои им овозможуваат на клиентите да купуваат производи и услуги на определен број рати без камата. Во таков случај, конкретното купување се отплаќа според однапред утврден план и условите на понудата.
Револвинг задолжувањето функционира поинаку. Кај него корисникот може да враќа само дел од искористениот износ, додека преостанатиот долг се пренесува во следните месеци и може да создава дополнителни трошоци преку каматата.
Поради тоа, пред да направите поголемо купување, важно е да проверите дали навистина станува збор за купување на рати без камата или само за користење на револвинг кредитниот лимит.
Исто така, треба да се информирате дали постојат административни трошоци, членарина или други надоместоци поврзани со користењето на картичката.
Како да го намалите долгот побрзо и да платите помалку камата?
Доколку веќе имате искористен кредитен лимит, една од најкорисните мерки е да плаќате повеќе од минималната месечна обврска, секако доколку вашиот буџет го дозволува тоа.
На пример, ако банката бара да уплатите најмалку 1.800 денари, а вие можете да издвоите 4.000 или 5.000 денари месечно, поголемата уплата може да помогне побрзо да се намали главнината.
Кога се намалува преостанатиот долг, се намалува и износот врз кој се пресметува каматата, доколку каматната стапка и начинот на пресметување останат непроменети.
Сепак, пред да уплатите поголема сума, проверете како банката ги распределува парите и дали имате посебни обврски по основ на купувања на рати.
Важно е и привремено да ги ограничите новите купувања со кредитната картичка додека го отплаќате постојниот долг. Во спротивно, новите задолжувања можат да го намалат ефектот од дополнителните уплати и повторно да го зголемат вкупниот износ што го должите.
Дали потрошувачки кредит може да биде поисплатливо решение?
Кај граѓаните кои имаат поголемо задолжување на кредитна картичка, често се поставува прашањето дали долгот може да се замени со потрошувачки кредит.
Оваа можност зависи од каматната стапка, рокот на отплата и сите дополнителни трошоци поврзани со новото задолжување.
Во одредени случаи, потрошувачки кредит со пониска ефективна каматна стапка и јасно утврден план за отплата може да биде поисплатливо решение од продолжувањето на револвинг задолжувањето.
Но тоа не важи автоматски за секој корисник. Доколку новиот кредит има високи дополнителни надоместоци или предолг период на отплата, вкупната сума што ќе треба да ја вратите може да биде поголема од очекуваното.
Затоа, пред да донесете одлука, побарајте детална пресметка на вкупниот износ што треба да го платите, а не споредувајте ги понудите само според висината на месечната рата.
Особено треба да се избегне ситуација во која со новиот кредит ќе го исплатите долгот на картичката, а потоа повторно ќе го искористите ослободениот кредитен лимит. На тој начин може да се создаде двојно задолжување наместо да се реши постојниот проблем.
Пет работи што задолжително треба да ги проверите на месечниот извод
Пред да ја подмирите следната обврска за кредитната картичка, внимателно прегледајте го месечниот извештај од банката.
Прво, проверете го вкупниот долг и минималната обврска. Важно е да знаете колкав износ имате искористено и колку пари најмалку треба да уплатите до определениот датум.
Второ, погледнете колкава камата ви е пресметана. На тој начин ќе знаете колкав дел од месечната уплата оди за камата, наместо за намалување на главнината.
Трето, проверете дали има дополнителни надоместоци. Тие можат да го зголемат вкупниот трошок за користење на картичката.
Четврто, утврдете го точниот датум на достасување. Навременото плаќање е важно за да избегнете доцнење и можни дополнителни трошоци.
Петто, проценете дали можете да уплатите повеќе од минималниот износ. Доколку финансиските можности ви дозволуваат, поголемата месечна отплата може да ви помогне побрзо да се ослободите од долгот.
Доколку не ви е јасно како е пресметана обврската, побарајте детално објаснување од банката.
Што да направите ако веќе имате проблем со отплатата?
Доколку ви станува сè потешко редовно да го подмирувате долгот на кредитната картичка, не треба да чекате да се насоберат повеќе неплатени обврски.
Најдобро е навреме да ја контактирате банката и да се информирате за можните решенија. Во зависност од видот на картичката и вашата финансиска состојба, може да се разгледа соодветен план за отплата или друго договорно решение.
Не е препорачливо постојниот долг постојано да се покрива со нови задолжувања без однапред утврден план како тие ќе бидат вратени. Таквиот пристап може дополнително да го зголеми финансиското оптоварување и да ја отежне контролата врз личните финансии.
Минималната рата ве одржува во рамките на обврските, но не ве ослободува брзо од долгот
Кредитните картички можат да бидат практично средство за купување и управување со краткорочните трошоци, но нивното користење бара внимателно планирање.
Доколку секој месец се плаќа само минималната обврска, задолжувањето може да остане активно многу подолго отколку што корисникот очекува. Затоа е особено важно да знаете колкав дел од уплатените пари оди за камата, а колкав за намалување на главнината.
Кога купувањата се целосно отплатени во предвидениот бескаматен период, кредитната картичка може да биде корисна и финансиски поволна. Но кога се користи за подолгорочно задолжување, потребно е внимателно да се споредат условите со другите достапни кредитни производи.
Редовното плаќање на минималната рата значи дека ја исполнувате основната договорна обврска кон банката, но тоа не гарантира дека брзо ќе го исплатите долгот. Поголемите месечни уплати, ограничувањето на новите задолжувања и внимателното следење на каматите можат да направат значителна разлика во времето потребно за отплата и во вкупната сума што ќе ја платите.
