По три децении работа со пациенти заболени од рак, еден онколог издвојува три карактеристики кои често ги забележувал кај луѓето што водат поздрав начин на живот – подобро справување со стресот, редовно движење и балансирана исхрана.
Секако, не постои начин што може да гарантира дека некој никогаш нема да заболи од рак. Генетиката, возраста, животната средина, инфекциите и многу други фактори исто така играат значајна улога. Сепак, дел од ризикот може да се намали преку навики кои се во наша контрола.
Светската здравствена организација наведува дека околу 38 проценти од случаите на рак можат да се спречат со избегнување на познати фактори на ризик и примена на докажани превентивни мерки.
Луѓе кои знаат да се справуваат со стресот
Првата група се луѓето кои не дозволуваат секојдневниот стрес целосно да им го диктира животот.
Тоа не значи дека немаат проблеми, туку дека пронашле начин да се справуваат со нив. Разговор со блиска личност, физичка активност, прошетка, хоби, одмор или стручна психолошка помош се само дел од начините на кои го намалуваат секојдневниот притисок.
Наместо постојано да размислуваат „Зошто токму мене ми се случува ова?“, тие почесто се насочуваат кон прашањето: „Што можам да направам за ситуацијата да биде подобра?“
Сепак, важно е да се нагласи дека науката досега нема утврдено дека стресот директно предизвикува рак. Националниот институт за рак на САД наведува дека истражувањата за директната поврзаност меѓу хроничниот стрес и ризикот од рак даваат различни резултати.
Луѓе за кои движењето е дел од секојдневието
Втората група не мора да бидат професионални спортисти или луѓе кои секој ден поминуваат часови во фитнес-сала.
Тоа се оние кои едноставно се движат.
Пешачат до продавница, се качуваат по скали наместо со лифт, возат велосипед, шетаат, пливаат, планинарат или практикуваат физичка активност која им причинува задоволство.
Редовното движење е еден од факторите за кои постојат силни докази дека придонесуваат за намалување на ризикот од одредени видови рак.
Физичката активност помага и во одржување здрава телесна тежина, а прекумерната телесна тежина и дебелината се поврзуваат со зголемен ризик од повеќе видови малигни заболувања. Светската здравствена организација ги наведува физичката неактивност и високиот индекс на телесна маса меѓу познатите фактори на ризик.
Луѓе кои внимаваат што ставаат во чинијата
Третата група не се луѓе кои постојано држат строги диети.
Напротив, станува збор за луѓе кои имаат едноставен и умерен однос кон храната.
Во нивното секојдневно мени почесто има зеленчук, овошје, мешунки и интегрални житарки, додека високо преработената храна, засладените пијалаци и преработеното месо се ограничени.
Не станува збор за „магична“ намирница што спречува рак, туку за целокупниот начин на исхрана.
Американското здружение за рак препорачува исхрана богата со растителни производи, одржување здрава телесна тежина и ограничување на црвеното и преработеното месо, засладените пијалаци и високо преработената храна.
Најважната порака е едноставна
Не можеме да влијаеме на секој фактор што го определува ризикот од рак, но на дел од нив можеме.
Повеќе движење, здрава телесна тежина, балансирана исхрана, непушење и ограничување или избегнување алкохол се меѓу мерките за кои постојат најсилни научни докази.
Ниту една од овие навики не претставува гаранција дека човек нема да заболи, но нивното долгорочно практикување може значително да придонесе за подобро здравје и намалување на ризикот од повеќе хронични заболувања.
