Американскиот претседател Доналд Трамп на 10 август 2026 година потпиша извршна наредба со која се поддржува нов пристап кон препораките за детска вакцинација во САД.
Според новиот пристап, бројот на заболувања против кои се препорачува универзална вакцинација на сите деца се намалува од досегашните околу 17–18 на 11. На списокот остануваат вакцините против морбили, заушки, рубеола, дифтерија, тетанус, голема кашлица, полио, ХиБ, пневмококна болест, ХПВ и варичела.
Вакцините против хепатитис А и Б, менингококна болест, ротавирус, сезонски грип и КОВИД-19 се префрлаат во категории за ризични групи или заедничко одлучување меѓу лекарите и родителите.
Сепак, извршната наредба не значи автоматска промена на официјалниот американски календар. Новите препораки треба да поминат низ соодветните советодавни и регулаторни процедури.
Една од најзначајните најави е и разгледувањето на можноста комбинираната ММР вакцина против морбили, заушки и рубеола да биде заменета со три одделни вакцини. Таквата промена би барала дополнителни регулаторни процедури, клинички испитувања и повторно воспоставување производство на одделните вакцини во САД.
Како еден од примерите за својот пристап американските власти ја посочуваат Данска, чиј редовен календар опфаќа вакцинација против 10 заболувања. Сепак, европските земји немаат единствен календар за имунизација, туку секоја држава ја креира својата програма според сопствените епидемиолошки услови.
Македонија засега не го менува календарот
Во Македонија вакцинацијата на децата останува задолжителна и бесплатна според националниот Календар за имунизација.
Програмата опфаќа заштита од повеќе заразни заболувања, а вакцинацијата започнува уште во родилиштето со БЦГ и вакцината против хепатитис Б. Потоа следуваат вакцини против дифтерија, тетанус, пертусис, полио и ХиБ, како и ротавирус и пневмокок.
На околу една година се дава МРП-вакцината против морбили, заушки и рубеола, а ревакцинациите продолжуваат во предучилишна и училишна возраст. Во адолесцентниот период е предвидена и вакцинација против ХПВ.
Американската одлука нема директно влијание врз македонскиот календар, а засега нема најава за негово намалување.
Во Македонија особено значаен останува предизвикот со опфатот на МРП вакцинацијата. За да се спречи ширење на морбили, потребен е висок колективен имунитет, што значи дека опфатот со вакцинацијата треба да биде многу висок.
Различните календари во САД, Данска и Македонија покажуваат дека имунизациските политики се креираат според локалната епидемиологија, здравствениот систем и проценката на ризикот, а не само според бројот на вакцини во календарот.
