Кога холандската централна банка потврди дека преместила десетици тони државно злато од Северна Америка, едно објаснување особено го привлече вниманието – земјата сака да биде подобро подготвена за евентуални сериозни кризи.
Од вкупно 313 тони холандско злато складирано во САД и Канада, 86 тони биле преместени во Лондон. Како една од причините биле наведени растечките геополитички тензии, а целта е резервите да бидат полесно достапни доколку се појави кризна ситуација.
Ваквиот потег неизбежно го отвори прашањето – дали централните банки знаат нешто што јавноста не го знае и дали се подготвуваат за нов голем економски потрес?
Експертите со кои разговарал Би-Би-Си предупредуваат дека не треба веднаш да се извлекува таков заклучок. Сепак, војните, трговските тензии, инфлацијата и глобалната неизвесност очигледно го менуваат начинот на кој државите управуваат со своите највредни резерви.
Не е само Холандија
Холандија не е единствената земја што го преиспитува местото каде го чува своето злато.
Франција претходно годинава објави дека ги вратила своите резерви од САД во земјата, додека Германија во повеќегодишен процес префрли повеќе од 216 тони злато од странство – 111 тони од Њујорк и 105 тони од Париз.
Слични потези имало и во минатото. За време на Студената војна, дел од европските централни банки го правеле спротивното – преместувале злато во Њујорк за да го заштитат од потенцијалните ризици во Европа.
Џозеф Каватони од Светскиот совет за злато оценува дека денешните геополитички тензии влијаат врз одлуките, но дека не се единствен фактор. Важни се и инфлацијата, каматните стапки и ликвидноста на пазарот.
Според него, нема впечаток дека централните банки очекуваат „неизбежна катастрофа“, туку дека стануваат повнимателни во управувањето со резервите.
Зошто токму Лондон?
Холандското злато било повлекувано од САД и Канада во периодот од март до август, а значителен дел сега се наоѓа во трезорите на Банката на Англија.
Изборот на Лондон не е случаен. Британската престолнина е еден од најважните светски центри за трговија со злато, што значи дека резервите можат многу побрзо да се претворат во ликвидни средства доколку тоа стане неопходно.
Во трезорите на Банката на Англија се чуваат околу 400.000 златни прачки, чија вредност се проценува на повеќе од 200 милијарди фунти.
Како се преместуваат 86 тони злато?
Преместувањето не значи дека сите 86 тони физички биле натоварени и транспортирани преку Атлантикот.
Холандија продала околу 59 тони злато во Њујорк, а потоа купила дополнителни количини во Лондон. На овој начин бил избегнат физички транспорт на огромна количина златни прачки.
Сепак, дел од резервите навистина патувале. Повеќе од 27 тони биле физички транспортирани од САД и Канада до холандскиот град Зајст, а приближно иста количина потоа била испратена од Зајст во Лондон.
Централните банки купуваат двојно повеќе
Уште повпечатлив е трендот на купување злато.
Според Светскиот совет за злато, во последните четири години централните банки купувале во просек околу 1.000 тони злато годишно.
Во претходната деценија просекот бил околу 500 тони годишно. Практично, темпото на купување е двојно зголемено.
Тоа покажува дека златото повторно добива сè поголемо стратешко значење во период на економска и геополитичка неизвесност.
Голдман Сакс очекува дополнителен раст
Аналитичарите на Голдман Сакс очекуваат цената на златото да продолжи да расте и прогнозираат дека до крајот на 2026 година би можела да достигне 4.900 долари за тројанска унца.
Една од главните причини за ваквата прогноза е токму огромната побарувачка од централните банки.
Затоа преместувањето на холандските резерви само по себе не е доказ дека претстои глобална финансиска катастрофа. Но фактот дека централните банки истовремено купуваат рекордни количини злато и внимателно избираат каде ќе го чуваат јасно покажува едно – во време на зголемена неизвесност, златото повторно станува една од најважните безбедносни резерви на државите.
