Најмалку 30 деца, од кои голем дел се британски државјани, можеби биле зачнати со помош на ин витро оплодување во Северен Кипар при кое, според сомнежите на родителите, биле употребени погрешни донатори на сперма или јајце-клетки.
Станува збор за случаи во кои родителите тврдат дека претходно внимателно ги избрале донаторите, но подоцна се посомневале дека во процесот на асистирана репродукција бил користен друг донатор од оној што го избрале.
Новите информации произлегуваат од истрага на Би-Би-Си, која претходно годинава открила седум вакви случаи. Според истражувањето, бројот на родители кои изразуваат сомнеж дека биле искористени погрешни донатори сега се зголемил, а вкупно се опфатени најмалку 30 деца.
Родителите, според истрагата, при изборот на анонимните донатори се потпирале на различни информации што им биле достапни. Меѓу нив биле податоци поврзани со здравствената историја, физичкиот изглед, карактерот, образованието, интересите и други лични карактеристики.
Тие сега стравуваат дека донаторите што биле користени во постапките не се оние што претходно ги избрале.
Особено внимание во истрагата привлекува клиниката „Догуш ИВФ центар“, каде што биле извршени постапките по кои се родиле половина од најмалку 30-те деца опфатени со новите наоди.
Една од мајките, Рејчел, која неодамна дознала дека според нејзините сознанија од клиниката бил употребен погрешен донатор на сперма, случајот го опишала како „апсолутно скандалозен“.
Во грижата за дел од пациентите во „Догуш“ биле вклучени д-р Фирдевс Угуз Тип, д-р Шевкет Алптурк и координаторката за пациенти Џули Ходсон. Дел од родителите изразуваат сомнеж дека вработени во клиниката можеби им дале неточни информации или ги довеле во заблуда во врска со донаторите.
Сепак, важно е да се нагласи дека станува збор за сомнежи и наводи кои се предмет на истражување. Фирдевс Угуз Тип негирала каква било неправилност. Од другите две лица, според Би-Би-Си, не бил добиен одговор на поставените прашања.
Истрагата открила и информација поврзана со една од најпознатите светски банки за сперма. Според Би-Би-Си, „Криос интернешенал“ ја ставила клиниката „Догуш“ на својата црна листа уште во 2016 година.
Северен Кипар во изминатите години се разви во значајна дестинација за странски пациенти кои бараат третмани за неплодност. Тамошните клиники привлекуваат пациенти со пониски цени, ветувања за високи стапки на успешност и широк избор на донатори на сперма и јајце-клетки.
Особено голем број пациенти доаѓаат од Велика Британија, а токму британските државјани сочинуваат значаен дел од семејствата опфатени со ова истражување.
Дополнителна причина за загриженост е регулаторниот статус на Северен Кипар. Територијата не е под правната рамка на Европската Унија и меѓународно е призната како држава само од Турција. Според истрагата, регулацијата на клиниките за плодност таму е послаба во споредба со системите во делови од Европа.
Случајот отвора сериозни прашања за контролата на клиниките за асистирана репродукција, начинот на кој се чуваат и користат информациите за донаторите, како и за довербата што пациентите ја имаат во установите каде што се подложуваат на вакви сложени медицински постапки.
За семејствата кои поминале низ процесот на ин витро оплодување, изборот на донатор не е случајна одлука. Тие често избираат врз основа на достапните медицински и лични информации, па сомнежот дека можеби бил користен друг донатор отвора сериозни етички и правни прашања.
Истрагата на Би-Би-Си продолжува да ги разгледува овие случаи, а бројката од најмалку 30 деца е еден од најновите наоди. Засега останува отворено прашањето што точно се случило во секој од случаите и дали постои заедничка причина зад сомнежите на родителите.
