Министерството за правда на Соединетите Американски Држави се откажа од едно од најконтроверзните и најекспонирани тврдења што администрацијата на Доналд Трамп со години го користеше против венецуелскиот претседател Николас Мадуро – дека тој бил водач на наводен нарко-картел познат како „Картел де лос Солес“.
Ова обвинение беше клучен столб на судскиот процес покренат во 2020 година и послужи како основа за серија сериозни политички и правни потези, меѓу кои и прогласувањето на оваа структура за терористичка организација. Прво тоа го направи американското Министерство за финансии во 2025 година, а потоа и Стејт департментот, под раководство на Марко Рубио, пренесува „Њујорк тајмс“.
Сепак, бројни латиноамерикански аналитичари и истражувачи со години укажуваа дека „Картел де лос Солес“ не претставува реална, формална организација. Според нив, станува збор за колоквијален израз што се појавил во венецуелските медиуми во 1990-тите години, со кој се опишувале корумпирани државни и воени функционери вмешани во трговијата со дрога, а не хиерархиски структуриран картел.
Изгледа дека американското Министерство за правда сега го прифатило токму тоа толкување. Во саботата, по апсењето на Мадуро, беше објавено изменето обвинение кое тивко, но суштински ги коригира претходните формулации. Во новиот документ веќе не се тврди дека постои организиран нарко-картел со јасна структура и лидерство.
Иако обвинителите и натаму го товарат Мадуро за учество во заговор поврзан со трговија со дрога, тие се откажаа од тезата дека „Картел де лос Солес“ функционира како класична криминална организација. Наместо тоа, ревидираното обвинение го опишува како „систем на покровителство“ и „култура на корупција“ што се одржува преку пари од дрога и политичка заштита.
Разликата е јасна и на ниво на формулација: додека во старото обвинение поимот „Картел де лос Солес“ се споменуваше дури 32 пати, со директно именување на Мадуро како негов водач, во новата верзија тој се појавува само двапати. Наместо тоа, се тврди дека и Мадуро и неговиот претходник Уго Чавез учествувале во одржување и заштита на корумпиран систем, без да се дефинира како формална криминална структура.
Во документот се наведува дека профитот од трговијата со дрога и заштитата на соработниците се слеваат кон корумпирани цивилни, воени и разузнавачки службеници од пониско и средно ниво. Тие, според обвинението, функционираат во рамки на систем на покровителство контролиран од елитата на врвот на државата, колоквијално нарекуван „Картел де лос Солес“ – термин изведен од сончевите ознаки на униформите на високите венецуелски воени офицери.
Оваа промена отвора сериозни прашања за политичката и правната основа на досегашните американски потези кон Венецуела и за начинот на кој обвиненијата беа користени како алатка во пошироката геополитичка стратегија.
