Политичките партии на Гренланд демонстрираа редок момент на целосно единство, испраќајќи јасна порака до меѓународната јавност по повторните изјави на Donald Trump за арктичкиот остров. Во заедничка декларација, потпишана од пет партии во парламентот Инатсисартуту, недвосмислено беше истакнато дека народот на Greenland не сака да биде ниту Американци, ниту Данци, туку да остане тоа што е – Гренландци.
Во изјавата се нагласува дека иднината на островот мора да биде одлучена исклучиво од неговите жители. Партиите директно ги повикаа Соединетите Американски Држави да престанат со, како што го нарекоа, „презирниот однос“ кон нивната земја и да го почитуваат правото на самоопределување. Пораката е дека Гренланд не е геополитички објект, туку заедница со сопствен идентитет, историја и демократска волја.
Острите реакции доаѓаат откако Трамп повторно изјави дека Вашингтон мора да преземе чекори за да спречи Кина или Русија да стекнат влијание врз стратешки важниот арктички остров. Зборувајќи пред новинарите за време на настан во Белата куќа, тој изјави дека САД ќе направат „нешто“ во врска со Гренланд, без разлика дали тоа ќе им се допадне на другите или не. Според него, доколку Америка не реагира, Русија или Кина би можеле да станат директни „соседи“ на САД преку Арктикот, што, како што рече, е неприфатливо.
Трамп додаде дека би сакал прашањето да се реши „на лесен начин“, преку договор, но јасно стави до знаење дека не ја исклучува можноста за „потежок начин“ доколку тоа не успее. Токму ваквите формулации предизвикаа сериозна загриженост, бидејќи индиректно отвораат простор за економски или дури и воени притисоци.
Гренланд, кој формално припаѓа на Denmark и е дел од безбедносниот систем на NATO, има околу 57.000 жители и е во голем дел покриен со мраз. И покрај суровите услови, островот има значајна геостратешка позиција, што го прави предмет на интерес на големите сили.
Данската влада остро ги отфрли тврдењата на Трамп. Премиерката Mette Frederiksen предупреди дека секој американски напад или наметнување контрола врз Гренланд би значело директен удар врз НАТО и рушење на безбедносниот поредок воспоставен по Втората светска војна. Според Копенхаген, ваквите сценарија не се само неприфатливи, туку и опасни за глобалната стабилност.
Пораката од Гренланд е јасна и недвосмислена: островот не сака да биде монета за поткусурување во глобалните игри на моќ, туку да си ја крои сопствената иднина, водена од волјата на својот народ.
