Поминаа 15 години од смртта на Ејми Вајнхаус, британската пејачка која со својот моќен, препознатлив и емотивен глас остави неизбришлива трага во современиот соул и џез. Таа беше една од најталентираните музички уметници на својата генерација, но нејзината кариера и живот беа обележани и со големи лични борби.
Ејми Вајнхаус беше пронајдена мртва во својот дом во Северен Лондон на 23 јули 2011 година, на само 27-годишна возраст. Подоцна беше утврдено дека причината за смртта било случајно труење со алкохол. Нејзиното заминување повторно го актуелизираше феноменот познат како „Клуб 27“ – група легендарни музичари кои починале на истата возраст.
Од уметничко училиште до светска музичка сцена
Ејми Џејд Вајнхаус е родена на 14 септември 1983 година во Лондон, во семејство со еврејско потекло. Нејзиниот татко Мич работел како таксист, а мајка ѝ Џенис била фармацевт. Љубовта кон музиката ја развила уште како дете, особено преку џезот, соулот и блузот, жанрови кои имале големо влијание врз нејзиниот идентитет како артист.
Како млада посетувала престижни уметнички училишта во Лондон, меѓу кои и театарското училиште на Силвија Јанг и БРИТ школата за изведувачки уметности, каде што го усовршувала својот талент.
Нејзиниот прв албум „Frank“, објавен во 2003 година, веднаш привлече внимание кај музичките критичари. Албумот доби платинест статус во Велика Британија, а нејзиниот вокал често беше споредуван со легендарни имиња како Нина Симон и Били Холидеј.
Сепак, вистинската светска слава дојде со вториот албум „Back to Black“ од 2006 година, создаден во соработка со продуцентот Марк Ронсон. Проектот ѝ донесе огромен успех, пет награди „Греми“ и незаборавни хитови како „Rehab“ и „Valerie“, со кои таа стана препознатливо име низ целиот свет.
Славата ја следеше, но и личните проблеми беа постојано во јавноста
И покрај огромниот музички успех, приватниот живот на Ејми Вајнхаус често беше под лупа на медиумите. Нејзината бурна врска со Блејк Филдер-Сивил, за кого се омажи во 2007 година, а се разведе две години подоцна, често беше поврзувана со нејзините проблеми со зависности.
Во 2007 година таа заврши во болница по период на сериозни здравствени проблеми поврзани со употреба на повеќе супстанции. Следната година, по објавување на снимка од страна на таблоидите, на која се гледа како користи дрога, за првпат замина на рехабилитација.
И покрај повеќето обиди за промена и враќање на стабилен живот, таа не успеа целосно да ги надмине проблемите кои постепено влијаеја врз нејзиното здравје и кариера.
Нејзините проблеми се одразија и на професионален план. Во 2008 година не ѝ беше дозволен влез во САД поради сомневања поврзани со употреба на дроги, поради што не можеше лично да присуствува на доделувањето на наградите „Греми“. Наместо тоа, настапи преку сателитска врска од Лондон.
Подоцна, во 2009 година, ѝ беше одбиен и влез за фестивалот „Коачела“ поради правни проблеми поврзани со напад врз обожавател.
Настапот во Белград кој остана како предупредување
Еден од последните јавни настапи на Ејми Вајнхаус беше во Белград, Србија, на 18 јуни 2011 година, само неколку недели пред нејзината смрт.
Концертот остана запаметен како еден од најтешките моменти во нејзината кариера. Пејачката изгледала нестабилно на сцената, имала проблеми со изведбата на песните, а публиката реагирала со незадоволство и свирежи.
Овој настап дополнително ја зголеми загриженоста кај нејзиното семејство и тимот, кои веќе биле свесни за сериозноста на нејзината состојба.
Последните часови од животот на музичката ѕвезда
Според сведоштвата на нејзиниот телохранител Ендру Морис, ноќта пред нејзината смрт Ејми била будна до раните утрински часови, гледала снимки од своите стари настапи и изгледала расположено.
На 23 јули 2011 година, нејзиниот телохранител попладнето забележал дека нешто не е во ред, бидејќи таа била во иста положба како и претходно. При проверката било утврдено дека не дава знаци на живот.
Коронерската истрага подоцна покажала високо ниво на алкохол во нејзината крв, а смртта официјално била класифицирана како несреќен случај предизвикан од труење со алкохол.
Наследството што остана по неа
И по нејзината смрт, музиката на Ејми Вајнхаус продолжи да живее. Нејзиниот дует со Тони Бенет „Body and Soul“ постхумно освои награда „Греми“, а во 2011 година беше објавена и колекцијата со необјавени песни „Lioness: Hidden Treasures“.
Документарниот филм „Amy“ од 2015 година, составен од архивски снимки и сведоштва на луѓе блиски до неа, освои „Оскар“ за најдобар документарен филм. Во 2024 година беше објавен и биографскиот филм „Back to Black“, кој повторно го привлече вниманието кон нејзиниот живот и кариера.
Многу современи музички ѕвезди, меѓу кои и Адел и Дафи, ја посочуваат Ејми Вајнхаус како една од уметничките кои им помогнале да го пронајдат својот пат во британската музичка сцена.
Петнаесет години по нејзиното заминување, гласот на Ејми Вајнхаус останува препознатлив и уникатен. Нејзината приказна останува спој од неверојатен талент, огромен успех, но и тешки лични битки кои завршија со трагичен крај на само 27 години.
