Американски научници развиле нов крвен тест кој би можел значително да го промени начинот на откривање на ракот на јајниците. Наместо болеста да се открива дури откако ќе се развие тумор, новата метода може да препознае микроскопски промени што се појавуваат многу порано.
Во спроведеното истражување, тестот успеал да открие повеќе од 92 проценти од жените кај кои биле присутни вакви претканцерозни промени. Сепак, методата сè уште не е одобрена за клиничка употреба и не им е достапна на пациентите.
Истражувањето го спровел Институтот за рак „Хоаг Фемили“ од Калифорнија, во соработка со меѓународни научни партнери. Резултатите се објавени во научното списание „Nature Medicine“, а за нив информираше и порталот „News-Medical“.
Новиот тест го анализира присуството и нивото на молекулата на РНК наречена Ту-строма во крвта. Научниците утврдиле дека концентрацијата на оваа молекула е зголемена кај жени со серозен тубален интраепителен карцином (STIC) – микроскопска промена во јајцеводите која може да претходи на најчестата и најагресивна форма на рак на јајниците.
Покачени вредности биле забележани и кај жени кај кои болеста веќе била во рана фаза.
Промени што не можат да се забележат со вообичаените прегледи
Еден од најголемите предизвици кај STIC е тоа што овие промени не можат да се откријат со стандардните методи на снимање, ниту со вообичаените крвни анализи. Поради тоа, најчесто се откриваат случајно, за време на операција на јајцеводите или јајниците која била извршена од друга причина.
Токму тука научниците гледаат голем потенцијал во новиот тест. При анализата на посебна група примероци, тој успеал правилно да идентификува STIC кај 92,3 проценти од жените кои ја имале оваа промена. Истовремено, кај 98,2 проценти од здравите жени правилно утврдил дека нема таква промена.
Рајан Гогна, директор за транслациски истражувања во Институтот за рак „Хоаг Фемили“, објаснува дека развојот на ракот на јајниците започнува многу пред да биде забележан тумор.
„Ракот на јајниците не започнува денот кога ќе откриеме тумор“, посочил Гогна, нагласувајќи дека болеста може да започне многу порано, со микроскопски промени во јајцеводите.
Главната истражувачка, Еша Мадан, смета дека новата метода би можела да донесе значајна промена во превентивниот пристап, особено кај жените кои имаат зголемен ризик од развој на оваа болест.
Меѓу нив се и носителките на наследни генетски мутации во гените BRCA1 и BRCA2, кои се поврзани со поголем ризик од појава на рак на јајниците и рак на дојката.
Според Мадан, целта на истражувањето не е само болеста да се открива во порана фаза, туку во иднина да се овозможи и спречување на нејзиниот премин во инвазивен карцином.
Следуваат нови испитувања пред тестот да стане достапен
И покрај охрабрувачките резултати, научниците предупредуваат дека се потребни дополнителни истражувања пред тестот да може да се користи во секојдневната медицинска практика.
Досегашната анализа била направена врз претходно собрани примероци од крв на жени кај кои дијагнозата веќе била позната. Тоа значи дека резултатите сè уште не покажуваат колку успешно тестот би функционирал кога би се користел за откривање на болеста кај жени без претходно утврдени промени.
Затоа истражувачкиот тим планира нови студии во кои ќе бидат следени жени со и без зголемен наследен ризик. Научниците ќе испитуваат колку рано тестот може да ги препознае промените, како и дали добиените резултати би можеле да им помогнат на лекарите при изборот на соодветни превентивни и терапевтски постапки.
Засега, новиот крвен тест не е клинички одобрен и не може да се користи како редовна анализа за пациентите. Не е утврдено ниту кога би можел да стане достапен за поширока употреба.
