За време на божиќните празници, во секој православен дом ритуално се внесува бадниковото гранче – симбол на раѓањето, новиот почеток и благословот за домот. Но, веднаш по Божиќ се отвора важно прашање: што правилно да се направи со ова гранче и како да се изнесе од домот на достоинствен начин.
Честа глетка по празниците се бадникови гранчиња фрлени во контејнери или оставени покрај канти за ѓубре, што според православната традиција претставува сериозна грешка. Иако не постои строго пропишан ритуал за изнесување на гранчето, факт е дека тоа не е обично дрво, туку симбол со длабока духовна смисла.
Во минатото, бадниковото гранче по Божиќ се палело во домашните огништа. Денес, кога поголемиот дел од луѓето живеат во станови без камини, се поставува дилемата како да се зачува традицијата без да се наруши нејзиното значење.
Според теологот и координатор на религиозното учење Оливера Станчиќ, најсоодветното решение е гранчето да се врати во природата – таму од каде што е земено. Таа нагласува дека, иако обичаите се разликуваат од регион до регион, суштината е иста: кон бадниковото гранче мора да се однесуваме со почит.
Таа објаснува дека бадникот симболизира ново раѓање, живот и плодност, и затоа не смее да заврши во ѓубре. Најдобро е да се остави на чисто место во природата, идеално покрај родно дрво кое напролет повторно ќе вроди со плод. Со тоа, симболично се продолжува кругот на животот и обновата.
„Бадникот ја носи пораката дека сите во своите домови посакуваме добра, плодна и благословена година. За да има нов напредок, она што сме го земале од природата треба со почит да ѝ го вратиме“, истакнува Станчиќ.
Таа додава дека, според традицијата, бадниковото гранче најчесто се вади од домот на третиот ден од Божиќ. Сепак, во некои краеви останува до Малиот Божиќ, односно до православната Нова година, а дури потоа се пали во огниште или се изнесува во природа.
Бадникот, како што објаснува теологот, го симболизира младиот Христос и желбата Тој секоја година повторно да се „раѓа“ во домот. Поради тоа, бадниковото гранче се смета за своеобразно домашно светилиште.
Токму затоа, нагласува Станчиќ, никогаш не треба да се фрла во ѓубре, да се остава на нечисти места или да се носи во туѓи домови само затоа што таму има камин. Треба да се положи на чисто, мирно место, каде нема да се гази, со што се покажува почит кон симболиката што ја носи и кон традицијата што со векови се пренесува.
