Европската централна банка (ЕЦБ) се наоѓа во завршната фаза од процесот за избор на новиот изглед на евро-банкнотите. Иако се подготвува нова серија, граѓаните немаат причина за загриженост, бидејќи постојните банкноти нема веднаш да бидат повлечени, ниту пак ќе ја изгубат својата вредност.
Конечниот дизајн на идните евро-банкноти се очекува да биде одобрен до крајот на 2026 година. Сепак, тоа не значи дека новите банкноти веднаш ќе се појават во паричниците. По изборот на изгледот ќе следуваат повеќе фази, меѓу кои развој, тестирање и производство.
Во јули годинава ЕЦБ претстави вкупно 10 предлози за новиот дизајн. Тие се поделени во две главни теми – „Европска култура“ и „Реки и птици“.
Граѓаните од европските земји имаа можност да го кажат своето мислење преку онлајн анкета, која заврши на 21 септември. Интересот бил исклучително голем, а според податоците на ЕЦБ, во гласањето учествувале околу девет милиони Европејци.
Следниот чекор е на Управниот совет на ЕЦБ. При донесувањето на конечната одлука ќе бидат земени предвид резултатите од анкетата, мислењето на стручното жири, како и техничките проценки.
Еве што предвидуваат предложените дизајни
Една од темите е „Европска култура“. Во рамките на овој концепт се предвидени портрети на познати европски личности, како и сцени поврзани со културата и образованието.
Меѓу личностите кои се најдоа во предлозите се оперската пејачка Марија Калас, композиторот Лудвиг ван Бетовен, научничката Марија Склодовска-Кири, писателот Мигел де Сервантес, уметникот и пронаоѓач Леонардо да Винчи и писателката и мировна активистка Берта фон Сутнер.
Втората предложена тема е „Реки и птици“, која е инспирирана од европската природа. Во овој концепт се комбинираат мотиви поврзани со европските реки и птици, заедно со претстави на европски институции.
Сепак, важно е да се напомене дека ниту еден од овие предлози сè уште не е конечен. Тоа значи дека прикажаните дизајни не се гаранција дека токму такви ќе изгледаат банкнотите што еден ден ќе влезат во оптек.
Што ќе се случи со старите евро-банкноти?
Граѓаните нема да мора веднаш да ги менуваат парите што ги имаат.
Самата промена на дизајнот нема да значи дека сегашните евро-банкноти ќе станат безвредни или дека ќе бидат повлечени преку ноќ. Според ЕЦБ, банкнотите од постојните серии ќе ја задржат својата вредност и ќе продолжат да се користат паралелно со новата серија.
Тоа значи дека граѓаните нема причина да брзаат со менување на готовината само поради најавата за новиот изглед.
Во моментов не е утврден ниту точниот датум кога новите банкноти ќе почнат да се користат. Откако ќе биде избран конечниот дизајн, ќе биде потребно време за развој, тестирање и производство на банкнотите. Од ЕЦБ очекуваат да поминат уште неколку години пред новата серија да започне да се појавува во секојдневниот промет.
Според досегашните планови, новата серија ќе ги задржи постојните апоени од 5, 10, 20, 50, 100 и 200 евра.
Редизајнот, меѓу другото, има за цел да ја зајакне заштитата на банкнотите од фалсификување и истовремено да ги направи попристапни за користење, особено за лицата со оштетен вид.
Конечниот изглед на новите евро-банкноти се очекува да биде избран до крајот на 2026 година, но за нивното вистинско пуштање во оптек ќе биде потребно да се почека уште неколку години.
