Колку пари му се потребни на еден средношколец во Македонија за еден месец? Прашањето изгледа едноставно, но кога ќе се соберат сите секојдневни трошоци, сумата може да биде значително поголема од обичниот џепарлак.
Најголемиот дел од трошоците зависат од тоа каде живее ученикот, дали користи јавен превоз, дали носи храна од дома и колку често излегува со друштвото.
За ученик кој секојдневно оди на училиште со автобус, еден дел од семејниот буџет заминува за превоз. Ако училиштето е во друг дел од градот или ученикот патува од околните населени места, трошокот може да биде уште поголем.
Потоа доаѓа ужината. Кифла, сендвич, сок, вода или кафе изгледаат како мали трошоци, но кога се повторуваат речиси секој училишен ден, на крајот од месецот се собира значителна сума.
На тоа се додаваат и трошоците за училиште – тетратки, пенкала, печатење материјали, проекти, книги и други потреби. Некои од овие работи се купуваат само повремено, но во одредени месеци можат сериозно да го зголемат буџетот.
За многу средношколци, сепак, најважен дел од џепарлакот е поврзан со социјалниот живот. Кафе со друштвото, брза храна, роденден, кино или некое друго излегување се трошоци кои не се задолжителни, но се дел од секојдневието на голем број млади.
Ако на сето тоа се додадат и личните потреби – козметика, фризер, облека, обувки или телефонски трошоци – станува јасно дека месечниот буџет на еден средношколец може значително да варира.
Во наједноставна варијанта, ученик кој живее со родителите, има обезбеден превоз и најчесто носи храна од дома може да има потреба од помал месечен износ. Кај ученик кој секој ден купува ужина, користи превоз и неколку пати месечно излегува со друштвото, потребниот буџет е значително поголем.
Затоа не постои една сума која важи за сите средношколци. Разликата може да биде голема и во зависност од градот, семејниот буџет и навиките на самиот ученик.
Но, едно е сигурно – џепарлак од само неколку стотини денари може брзо да се потроши кога треба да покрие превоз, храна и секојдневни потреби.
Токму затоа сè повеќе родители се обидуваат да им дадат на децата фиксен неделен или месечен буџет, наместо пари секојпат кога ќе им затребаат. На тој начин средношколците постепено учат да планираат и да разликуваат што е потреба, а што е желба.
На крајот, прашањето не е само „Колку пари му требаат на еден средношколец?“, туку и „Колку од тие пари се навистина неопходни, а колку зависат од начинот на живот?“
Токму одговорот на тоа прашање може да биде првиот чекор кон учење како правилно да се управува со сопствените пари уште од најмала возраст.
