Затвор без доволно ќебиња и крпи, преполни ќелии, недостиг од стражари, насилство и исклучително лоши услови за престој. Вака се опишува секојдневието во затворот HMP Wandsworth во Англија, една од најозлогласените казнени установи во земјата, во која моментално се наоѓа и британскиот комичар Расел Бренд.
Според планот, 51-годишниот Бренд треба да помине неколку недели во овој затвор, по што најверојатно ќе биде префрлен во друга казнена установа.
Затворот HMP Wandsworth има долга историја, а низ неговите ѕидови поминале и некои познати личности. Меѓу нив се писателот Оскар Вајлд, германскиот тенисер Борис Бекер и основачот на „WikiLeaks“, Џулијан Асанж.
Недостиг од стражари, преполни ќелии и лоши услови
Условите во затворот со години се предмет на сериозни критики, а во извештај објавен пред две години биле документирани бројни проблеми поврзани со функционирањето на установата.
Според наодите, речиси секојдневно половина од затворските чувари не се појавувале на работа. Недостигот од персонал сериозно влијаел врз секојдневниот живот на затворениците, кои понекогаш биле принудени да поминуваат и по 22 часа дневно во своите ќелии.
Дополнителен проблем претставувала пренатрупаноста. Ќелиите биле предвидени за едно лице, но во нив престојувале по двајца затвореници. Поради ограничените можности, тие често морале да избираат меѓу туширање и други активности што им биле дозволени.
Дрога, насилство и недостиг од најосновни потреби
Во затворот, според сведоштвата на затворениците, лесно можело да се дојде до дрога. Тие тврделе дека контролата врз нејзината употреба била недоволна, а мирисот на канабис често се чувствувал низ просториите на установата.
Стражарите кои доаѓале на работа се обидувале да им овозможат на затворениците пристап до основните активности, како работа, оброци, дружење и други содржини. Сепак, поради недостигот од персонал и ограничените капацитети, тоа не секогаш било возможно.
Наместо предвидените 45 минути поминати на отворено, затворениците понекогаш морале слободното време да го минуваат затворени во своите ќелии.
Особено загрижувачки бил недостигот од основни хигиенски и други секојдневни потреби. Во една од документираните ситуации, дури 122 затвореници од едно крило морале заеднички да користат само 50 ќебиња, 25 чаршафи и 30 крпи.
Проблемот не завршувал тука. Недостигало и долна облека, како и чорапи, поради што затворениците морале да се снаоѓаат и да ги набавуваат овие работи од други лица во затворот.
Насилството е сериозен проблем, а забележани се и смртни случаи
Во HMP Wandsworth престојуваат повеќе од 1.200 затвореници, а насилството со години се посочува како еден од најголемите проблеми во установата.
Само во 2023 година биле регистрирани 10 смртни случаи, меѓу кои и случаи на самоубиства. Во извештаите бил забележан и голем број инциденти поврзани со самоповредување.
Особено сериозни се тврдењата на поранешни затвореници за односите меѓу затворениците и дел од затворскиот персонал. Еден од нив изјавил дека наводно имало случаи кога чуварите им давале пари на затворениците за да се напаѓаат меѓусебно, што дополнително придонесувало за честите тепачки.
Поранешен затвореник предупредил за она што го очекува Расел Бренд
Откако било објавено дека Расел Бренд ќе биде сместен во Wandsworth, поранешен затвореник ги опишал условите како исклучително опасни за новите затвореници.
„Ако Расел е во Wandsworth, тогаш го очекува неволја – тој е жив мртовец. Ќе мора да најде начин да преживее додека да го преместат. Затворот е насилен, корумпиран, валкан и бучен“, изјавил тој.
Според неговите зборови, Бренд ќе биде особено изложен на внимание од другите затвореници, поради што ќе мора внимателно да се приспособи на новата средина.
Како ги поминал првите 24 часа зад решетките?
Првите 24 часа во затворот, според сведоштвата објавени во британските медиуми, биле особено тешки за Бренд. По пристигнувањето, тој наводно се обидувал што помалку да контактира со другите затвореници, а голем дел од времето го поминувал во читање, медитација и молитва.
Извор за „Daily Mail“ открил дека комичарот имал неколку книги од затворската библиотека, меѓу кои Библија и книги со молитви.
„Пробува да не покаже страв, па останува во неговата ќелија најмногу што може. Има неколку книги од библиотеката – Библија и неколку книги со молитви. Чита, медитира и се моли со часови“, навел изворот.
Бренд бил пренесен во затворот минатата недела, пред да му биде изречена казната. При пристигнувањето, пред затворските порти го пречекала група луѓе кои му довикувале навреди и го нарекувале „силувач“.
По приемот, бил сместен во посебно крило наменето за затвореници кои се проценуваат како висок ризик.
Во ова крило затворениците најголем дел од времето го поминуваат во своите ќелии, движењето им е строго контролирано, а пристапот до образование и социјални активности е ограничен.
Ќелиите се наоѓаат под земја, а вообичаено затворениците престојуваат таму до 72 часа по изрекувањето на казната. Сепак, во одредени случаи престојот може да биде продолжен, особено кога тоа се смета за неопходно за нивната безбедност.
Засега не е познато дали Бренд ќе остане во ова крило или по истекот на првичниот период ќе биде преместен во обична ќелија со друг затвореник.
Ќелија од само шест квадратни метри и скромен пакет за новите затвореници
По завршувањето на приемните проверки, Бренд бил сместен во ќелија со димензии два на три метри, односно со површина од само шест квадратни метри. Тоа е сосема поинаква средина од раскошниот дом на кој бил навикнат.
Како и останатите новопримени затвореници, најверојатно добил основен пакет со средства за лична хигиена и храна. Во него имало четка и паста за заби, тоалетна хартија, кутија житарици, чај, млеко, шеќер и бисквити.
Следното утро, според сведоштвата, појадувал во ќелијата, а потоа му било дозволено да излезе во затворскиот двор. Во рацете ја држел Библијата.
Еден од изворите го опишал како скромна личност во контактот со другите затвореници.
„Го задеваат и го навредуваат, но оние кои разговараа со него како да му покажуваа сочувство“, раскажал изворот.
Друг сведок опишал дека Бренд стоел во дворот, гледал кон небото и ја читал Библијата на глас.
„Расел стоеше во дворот, гледаше кон небото, држеше Библија и ја читаше на глас. Во тој миг друг затвореник го забележа од прозорец и извика ‘Расел!’, а тој му ја крена раката“, раскажал сведокот.
Потоа, според неговото сведоштво, и други затвореници се појавиле на прозорците. Дел од нив му довикувале навреди, додека други му ја упатувале пораката „Не значи не“.
Сведокот опишал дека ситуацијата била мешавина од провокации, малтретирање и затворски хумор. Сепак, Бренд наводно останал смирен, не реагирал бурно и полека се упатил кон зградата, гледајќи кон прозорците.
Друг извор, пак, тврдел дека комичарот изгледал исплашено и вознемирено од вниманието што го добивал од останатите затвореници.
„Беше исплашен. Другите затвореници му довикуваа, го нарекуваа секако. А еден му побара и да му позајми пари“, раскажал изворот.
Го очекува студена зима без соодветно греење?
Покрај пренатрупаноста и проблемите со недостигот од основни потреби, Бренд би можел да се соочи и со дополнителен проблем во текот на зимата.
Поранешен затвореник предупредил дека во крилото во кое бил сместен комичарот речиси и да немало греење, што значи дека условите за престој во студените месеци би можеле да бидат уште потешки.
Така, престојот во HMP Wandsworth, кој со години е под критики поради состојбата и условите во него, за Расел Бренд започнува со ограничена слобода на движење, минимален личен простор и постојани предизвици во секојдневниот живот.
