Во последниот период Западен Балкан се соочува со зголемен број лажни дојави за бомби, кои повторно ги активираат безбедносните служби и предизвикуваат масовни евакуации на јавни објекти. Во Македонија, како и во соседните држави, таргет се најчесто трговски центри, училишта и институции, при што по секоја дојава полицијата врши детални проверки и утврдува дека станува збор за лажни закани.
И покрај тоа, секоја дојава се третира како сериозна безбедносна закана, што резултира со привремени блокади, евакуации и ангажирање на голем број полициски и безбедносни ресурси.
Експертите посочуваат дека дојавите најчесто пристигнуваат преку електронска пошта и се испраќаат со користење на VPN сервиси и анонимизирани мрежи, што значително ја отежнува истрагата и следењето на изворот. Сепак, и покрај техничката заштита, во некои случаи истрагите успеваат да идентификуваат пропусти или човечки грешки кои водат до сторителите.
Регионално, истиот модел се повторува во повеќе држави – Србија, Хрватска, Босна и Херцеговина, Словенија, Црна Гора и Северна Македонија. Заедничко за сите случаи е дека дојавите се масовни, често автоматизирани, и најчесто таргетираат објекти со голема посетеност, без реално присуство на експлозивни направи.
Иако заканите досега се покажале како лажни, последиците се сериозни: прекин на работа и настава, голем ангажман на безбедносните служби, како и зголемено чувство на несигурност кај граѓаните.
Според експертите, ваквите појави може да се толкуваат како дел од хибридни форми на притисок, психолошко влијание и дигитална дестабилизација, при што иако не постои реална експлозивна закана, ефектот врз општеството е реален и значаен.
Балканот, како што оценуваат аналитичарите, влегува во период каде што дигиталните закани стануваат безбедносен предизвик сам по себе – дури и кога се целосно лажни.
