Конфликтот меѓу САД, Иран и Израел влегува во критична фаза, додека претседателот Доналд Трамп се соочува со сè поголем притисок да најде излез од ситуацијата.
Само неколку дена откако ѝ постави ултиматум на Иран и најави масовни напади, Трамп направи неочекуван пресврт, најавувајќи одложување на акциите поради „позитивни разговори“ со Техеран – тврдење кое иранските медиуми го негираат.
Јасно е дека ситуацијата станува сè покомплицирана: Иран покажува поголем отпор од очекуваното, располага со сериозни воени капацитети и има влијание врз глобалната економија преку Ормуски теснец.
Во таков контекст, се издвојуваат три можни сценарија за развој на настаните:
Сценарио 1: Смирување на тензиите
Првата опција е деескалација. Вашингтон би ги прекинал нападите доколку Иран престане со ракетирање и повторно го отвори Ормускиот теснец.
Паралелно, САД би можеле да ги ублажат санкциите и да му овозможат на Иран повторен извоз на нафта. Трамп би го претставил овој потег како дипломатска победа и чекор за стабилизирање на светската економија.
Според Марсел Берни, вакво сценарио е можно, но предупредува дека изјавите на Трамп досега биле контрадикторни и можеби станува збор за тактички потег.
Сценарио 2: Последен удар и прогласување победа
Втората опција подразбира кратка, но силна воена акција – уште еден голем напад, по кој САД би се повлекле.
Во тој случај, Трамп би тврдел дека ја неутрализирал нуклеарната закана и го ослабнал иранскиот воен капацитет, претставувајќи се како силен лидер, без оглед на реалните резултати на теренот.
Сценарио 3: Повлекување и префрлање на одговорноста
Третото сценарио вклучува постепено повлекување на САД и препуштање на ситуацијата на регионалните актери, пред сè на Израел и земјите од Персискиот Залив.
Во ваков развој, Трамп би можел да тврди дека регионот е доволно подготвен сам да се справи со заканите. Сепак, ова носи голем ризик за угледот на Вашингтон, бидејќи може да се протолкува како повлекување без јасен исход.
Притисокот расте
На домашен план, ситуацијата не оди во прилог на Трамп. Неговата популарност опаѓа, а растот на цените на горивата – кој достигнува околу 30% – дополнително го зголемува незадоволството кај граѓаните.
Аналитичарите предупредуваат дека за да дојде до смирување, една од страните ќе мора да направи прв чекор назад. Со оглед на тоа што и Израел и Иран го гледаат конфликтот како прашање на опстанок, вниманието сè повеќе се насочува кон одлуките на Трамп.
Со изборите за Конгресот што се приближуваат, времето за носење клучни одлуки брзо истекува, а секој следен потег може да има сериозни последици – и на глобално и на домашно ниво.
