Неодамнешниот топлотен бран на Хималаите можеби придонел за забрзано топење на снегот и мразот дури и на надморска височина од околу 5.200 метри, а научниците ја испитуваат неговата улога во големата природна катастрофа што го погоди подрачјето меѓу Непал и Кина.
Според експертските анализи, огромна маса мраз, карпи и друг материјал се одвоила од масивот Лангтанг Лирунг. Проценките се дека зафатениот дел бил широк меѓу еден и 1,3 километри.
Материјалот со голема брзина се спуштил кон долината, каде што привремено го попречил текот на водата. Кога насобраната вода се ослободила, се создал силен поплавен бран кој носел кал, карпи и друг материјал.
Сепак, научниците предупредуваат дека високите температури и топењето на снегот не треба да се сметаат за единствена директна причина за катастрофата.
Во прашање најверојатно е комбинација од повеќе фактори – долгорочно повлекување на глечерите, слабеење на вечниот мраз и зголемена нестабилност на стрмните планински падини.
Глечерот во погодената област, според анализите, се повлекол за околу 450 метри во периодот од 1990 до 2020 година. Со неговото повлекување можела да се намали природната потпора на карпестите падини, додека постепеното топење на вечниот мраз дополнително може да ја намалува нивната стабилност.
Хималаите се меѓу регионите особено чувствителни на климатските промени. Повисоките температури го забрзуваат губењето на глечерскиот мраз, а со тоа може да се зголеми и ризикот од лавини, одрони и поплави, вклучително и ненадејни излевања на глацијални езера.
Последиците од неодамнешната катастрофа се огромни – уништени се патишта, мостови, населени места и делови од енергетската инфраструктура, додека спасувачките екипи продолжуваат со потрагата по исчезнатите.
Хималаите често се нарекуваат „третиот пол“ поради огромните резерви на снег и мраз. Нивните промени се значајни не само за планинските заедници, туку и за милиони луѓе кои зависат од речните системи што се напојуваат од овој регион.
