Шведска е меѓу европските земји со најниска стапка на секојдневно пушење. Според податоците наведени во текстот, во 2024 година само 5,4 отсто од населението на возраст од 16 до 84 години пушело цигари секој ден.
Но зад падот на пушењето се отвора нова дебата – дали општество со значително помалку чад истовремено значи и општество со помала употреба на никотин?
Дел од полнолетните пушачи во Шведска преминуваат кон никотински производи без согорување. Клучната разлика е што кај класичните цигари тутунот согорува и се создава чад со голем број штетни материи, додека никотинските кесички не се палат и не создаваат чад или пепел.
Тоа, сепак, не значи дека ваквите производи се безопасни. Никотинот создава зависност, а долгорочните ефекти од поновите никотински производи продолжуваат да се истражуваат.
Најдобрата опција од здравствен аспект останува целосно откажување и од пушењето и од никотинот. Кај полнолетните пушачи кои не се откажуваат, пак, се разгледува концептот на намалување на штетата преку целосно преминување од цигари кон производи без согорување.
Токму тука се појавува и еден од најголемите предизвици – младите. Новите никотински производи се дискретни и не оставаат мирис на чад, поради што властите се соочуваат со задачата да обезбедат тие да не станат привлечна почетна точка за малолетниците.
Во Шведска производите со никотин без тутун може да се продаваат само на лица постари од 18 години, а предвидени се проверка на возраста, здравствени предупредувања и ограничувања во маркетингот.
Ниската стапка на пушење во земјата, сепак, не може да се припише на само една мерка или еден производ. Зад промената стојат повеќегодишни политики за превенција, даночни мерки, ограничувања на рекламирањето и создавање средина во која класичното пушење станува сè помалку присутно.
Шведскиот пример затоа отвора пошироко прашање: како дополнително да се намали пушењето кај возрасните, а истовремено да се спречи новите генерации воопшто да започнат со употреба на никотин.
Конечниот успех на ваквиот пристап нема да се мери само со бројот на испушени цигари, туку и со намалувањето на здравствените штети и употребата на никотин меѓу младите.
