Топлината во системот на Земјата се акумулира со сè поголема брзина, соопшти Светската метеоролошка организација (СМО) на почетокот на климатскиот самит COP31 во Турција, со предупредување дека 2026 година е на пат да биде една од четирите најтопли години во историјата на мерењата.
Нерамнотежата помеѓу влезната сончева енергија и онаа што ја напушта планетата го достигна највисокото ниво од почетокот на набљудувањата. Оваа акумулација дополнително ќе ги засили екстремните временски неприлики, како топлотни бранови, суши и тропски циклони.
Просечната површинска температура од јануари до септември 2026 година беше за околу 1,47°C над прединдустрискиот просек. Температурите на морската површина соборија месечни рекорди, додека нивото на морето го достигна највисокиот забележан столб. Океаните апсорбираат 90 проценти од вишокот топлина, правејќи ја 2026 година десетта последователна година со рекордно затоплување на океаните.
„Влеговме во нова ера на климатски екстреми. Исклучително силниот Ел Нињо се судира со планета која веќе е прегреана од климатските промени предизвикани од човекот. Човечките жртви и штетите непрекинато растат“, изјави генералниот секретар на УН, Антонио Гутереш.
Самит во Анталија и застрашувачки бројки
Дипломатите и светските лидери се собраа во турското одморалиште Анталија на 31-та конференција на потписничките (COP) на Рамковната конвенција на УН за климатски промени. Кога конвенцијата беше потпишана во 1992 година, концентрацијата на јаглерод диоксид изнесуваше 356,42 ppm, додека во 2025 година достигна 426,8 ppm — што е пораст од 53% од почетокот на индустриската револуција.
СМО наведува дека енергетската нерамнотежа на Земјата растела со брзина од 0,3 вати по квадратен метар по деценија во периодот 2001–2025 година, во споредба со 0,13 вати помеѓу 1960 и 2025 година.
- Топлење на половите: Морскиот мраз на Антарктикот во 2026 година го достигна својот трет најнизок годишен максимум во историјата, додека на Арктикот е забележан најнизок или втор најнизок максимум.
- Загуба на глечери: Сите 19 глечерски региони во светот претрпеа загуба на ледена маса, со изгубени повеќе од 400 гигатони мраз.
Научниците алармираат: „Границата од 1,5°C ќе ја пробиеме до 2028 година“
Бил Мегваер, професор емеритус за геофизички и климатски опасности на Универзитетскиот колеџ во Лондон, истакна дека секој забележан параметар укажува на драматично влошување на состојбата.
„Најмногу загрижува растечката нерамнотежа помеѓу влезната сончева енергија и онаа што ја напушта планетата. Додека количеството топлина што пристигнува останува исто, онаа што заминува во вселената постојано опаѓа бидејќи нашиот свет задржува сè повеќе енергија“, објасни тој.
Најновите истражувања укажуваат дека границата од 1,5°C трајно ќе се пробие веќе до 2028 година, а со оглед на тоа што планетата сега се затоплува со брзина од 0,4°C по деценија, се очекува пробивање и на границата од 2°C уште кон крајот на 2030-тите години.
