ПРВ.мк
Свет

Крај на ветото во ЕУ? Франција и Германија отворија врата за голема промена

Крај на ветото во ЕУ? Франција и Германија отворија врата за голема промена

Франција и Германија застанаа зад иницијатива која би можела значително да го промени начинот на донесување одлуки во Европската Унија, особено во областа на надворешната и безбедносната политика.

Како што објавува „Политико“, повикувајќи се на писмо потпишано од повеќе земји членки, се предлага поширока употреба на квалификувано мнозинство наместо сегашното правило за едногласност.

Во моментов, за голем број одлуки во надворешната политика потребна е согласност од сите 27 членки, што значи дека една држава може да блокира став поддржан од сите останати.

Иницијативата не предвидува целосно укинување на едногласноста. Потписниците нагласуваат дека консензусот треба да остане приоритет кога е возможен, но сметаат дека не треба да се користи како механизам за целосно блокирање на Унијата.

Меѓу предложените решенија е почесто користење на таканареченото „конструктивно воздржување“. На тој начин, земја која не се согласува со одредена одлука би можела да се воздржи без да ги спречи останатите членки да дејствуваат.

Се предлага и ограничување на практиката една држава да блокира одлука за едно прашање за да издејствува отстапки во сосема друга област.

Особено значајна е можноста за користење на таканаречената „пасарела клаузула“. Таа во одредени случаи овозможува преминување од едногласност кон квалификувано мнозинство без целосна измена на основните договори на ЕУ.

Од високата претставничка за надворешна политика Каја Калас се очекува да ги разгледа правните можности што веќе постојат во европските договори.

Паралелно се разгледуваат и промени во организацијата на европската дипломатија, со можност Калас да добие поголема координативна улога во политиките што имаат надворешна димензија.

Предлозите се особено важни и во контекст на идното проширување на ЕУ. Со приемот на нови членки, постигнувањето едногласност станува уште покомплексно, поради што реформата на начинот на одлучување сè почесто се поставува како едно од клучните прашања за идното функционирање на Унијата.

Сепак, во оваа фаза станува збор за иницијатива и политичка дебата, а не за веќе донесена одлука за укинување на правото на вето.