Македонија можеби е мала по површина, но на релативно ограничена територија располага со значително природно богатство – планини, езера, шуми, клисури и живеалишта на бројни растителни и животински видови.
Според податоците на Министерството за животна средина и просторно планирање, заштитените подрачја зафаќаат околу 13,8 проценти од територијата на државата.
Посебно место во системот на заштита имаат четирите национални паркови – Пелистер, Маврово, Галичица и Шар Планина.
Само националните паркови зафаќаат повеќе од 177 илјади хектари, односно речиси седум проценти од целата територија на Македонија.
Пелистер – првиот национален парк
Историјата на националните паркови во Македонија започнува уште во 1948 година, кога Пелистер бил прогласен за прв национален парк во земјата.
Сместен над Битола и препознатлив по планинските предели, моликата и Пелистерските Очи, Пелистер повеќе од седум децении има статус на заштитено природно подрачје.
Прогласувањето на Пелистер во 1948 година воедно го означува почетокот на организираната заштита на големи природни целини во Македонија.
Маврово – планини, шуми и езеро
Националниот парк Маврово е еден од најпрепознатливите природни предели во државата.
Просторот опфаќа планински масиви, големи шумски површини, реки и населени места, а Мавровското Езеро претставува едно од неговите најпознати обележја.
Паркот е дом и на голем број растителни и животински видови, поради што неговото природно наследство има особено значење.
Галичица меѓу двете езера
Еден од најкарактеристичните предели во Македонија е Националниот парк Галичица.
Планината се издигнува меѓу Охридското и Преспанското Езеро, а од повисоките делови на Галичица на одредени места истовремено може да се видат двете езера.
Комбинацијата од планински предел и близината на двата големи езерски басени ја прават Галичица еден од најпрепознатливите природни симболи на југозападниот дел од Македонија.
Шар Планина е најновиот национален парк
На листата на национални паркови во 2021 година се приклучи и Шар Планина.
Со закон донесен во 2021 година, дел од Шар Планина доби статус на национален парк, со што Македонија го доби својот четврти национален парк.
Шар Планина е позната по високите планински врвови, пасиштата, езерата и разновидниот планински свет, а нејзиното прогласување за национален парк значително ја зголеми површината на заштитени подрачја во државата.
Речиси 14 проценти од земјата се заштитени
Националните паркови се само еден дел од системот на заштитени подрачја.
Во Македонија постојат и строги природни резервати, споменици на природата, паркови на природата, заштитени предели и други категории на заштита.
Според Министерството за животна средина, заштитените подрачја зафаќаат повеќе од 350 илјади хектари, односно приближно 13,8 проценти од територијата на државата.
Од нив, околу половина од површината отпаѓа токму на четирите национални паркови.
Од Пелистер, кој статусот национален парк го добил уште во 1948 година, до Шар Планина, прогласена повеќе од седум децении подоцна, Македонија денес има четири големи природни целини со највисок степен на препознатливост меѓу заштитените подрачја.
На релативно мала територија, тоа е природно богатство кое се протега од високите планински масиви на северозападот до пределите околу Охридското и Преспанското Езеро на југозападот.
