Најстарото познато живо копнено животно во светот, џиновската желка Џонатан, која има околу 194 години, би можела да им помогне на научниците да откријат зошто некои организми стареат многу побавно од другите и како во иднина би можело да се продолжи здравиот животен век на луѓето.
Ново генетско истражување, објавено во научното списание „Science Advances“, открива интересни особености во ДНК на Џонатан, кои можеби се поврзани со неговата исклучителна долговечност.
Џонатан е џиновска желка од видот Алдабра, кој потекнува од Сејшелските Острови. Поголемиот дел од својот живот го поминал на островот Света Елена во јужниот дел на Атлантскиот Океан, каде што живее и денес.
Иако ваквите желки вообичаено можат да живеат повеќе од 100 години, Џонатан е вистинска реткост бидејќи се приближува до својот 200-ти роденден.
Научниците утврдиле дека дел од механизмите што ја регулираат активноста на неговите гени останале изненадувачки стабилни, и покрај исклучително напредната возраст.
Истражувањето идентификувало 287 единствени генетски варијанти поврзани со процесите на стареење, вклучувајќи ја поправката на ДНК, клеточниот метаболизам и одржувањето на генетската стабилност.
Особено внимание привлекла состојбата на генетските регулаторни механизми поврзани со митохондриите, клеточни структури задолжени за производство на енергија.
Кај повеќето животни, вклучително и луѓето, со стареењето се нарушува регулацијата на одредени гени, што може да придонесе за оштетување на клетките и развој на болести.
Меѓутоа, кај Џонатан научниците забележале дека одредени регулаторни области на ДНК ја задржале организацијата карактеристична за значително помлади желки.
Според истражувачите, ова би можело да биде една од причините зошто неговиот организам успешно функционира речиси два века.
Џастин Герлах, биолог од Универзитетот во Кембриџ и еден од авторите на студијата, објаснува дека џиновските желки имаат побавен метаболизам, што потенцијално придонесува за помало оштетување на клетките.
Сепак, научниците сè уште не знаат дали извонредната генетска стабилност е специфична само за Џонатан или претставува заедничка карактеристика на неговиот вид.
За да го утврдат тоа, планираат дополнителни анализи на други џиновски желки од Алдабра.
Интересно е што точната возраст на Џонатан никогаш не била утврдена.
Истражувачите проценуваат дека се родил околу 1832 година, бидејќи уште на фотографиите од 19 век бил целосно развиена желка.
Во 2022 година, властите на Света Елена симболично му го определиле 4 декември 1832 година како датум на раѓање.
Тоа значи дека Џонатан живеел во времето на Чарлс Дарвин, кралицата Викторија и американскиот претседател Абрахам Линколн.
Денес тежи приближно 180 килограми и продолжува да биде активен, иако со текот на годините го изгубил видот поради катаракта.
Поради неговата возраст, истражувачите биле особено внимателни при земањето биолошки примероци. Наместо крв, користеле брисеви од усната шуплина за да го намалат ризикот по неговото здравје.
Водечкиот автор на студијата, д-р Стивен Кларк од Фондацијата „Калел“, смета дека добиените резултати би можеле да бидат корисни во развојот на нови медицински пристапи кон стареењето.
Научниците се заинтересирани за лекови и терапии што би можеле да ја подобрат функцијата на митохондриите и да го забават опаѓањето на клеточните функции поврзани со возраста.
Сепак, истражувањето не докажува дека истите механизми можат да го продолжат човечкиот живот. За такво нешто ќе бидат потребни дополнителни испитувања.
И покрај тоа, Џонатан веќе претставува исклучително вреден пример за научниците кои се обидуваат да разберат зошто одредени животински видови можат да живеат многу подолго од луѓето.
Неговата ДНК можеби нема веднаш да ја открие тајната на долг живот, но би можела да помогне во развојот на идни терапии за поздраво стареење.
