За едно школско дете, спортот, странскиот јазик, музиката и дополнителната настава можат да претставуваат сериозен удар врз семејниот буџет. Кога ќе се соберат сите месечни давачки, сумата може да надмине 18.000 денари, а за семејствата со две деца трошокот може да се искачи над 36.000 денари.
Според направените пресметки, само дополнителните активности за едно дете можат да „изедат“ околу 37,4 до 37,8 отсто од една просечна нето-плата во земјава.
Просечната нето-плата во Македонија во јуни 2026 година изнесувала 48.381 денар, според податоците на Државниот завод за статистика. Тоа значи дека значителен дел од просечната плата може да биде потребен само за активности поврзани со образованието, спортот и развојот на детето.
Сметката изгледа вака: месечниот тренинг по пливање чини околу 5.000 денари по дете, додека кошарката може да чини околу 2.500 денари. За курс по англиски јазик родителите треба да издвојат од 1.800 до 2.000 денари месечно, а часовите по пијано чинат околу 4.000 денари.
Дополнителната настава по математика дополнително го зголемува трошокот, бидејќи еден час може да чини од 1.200 денари нагоре.
Кога ќе се соберат сите овие ставки, за едно дете лесно може да се стигне до сума од над 18.000 денари месечно.
Колкав удар е тоа врз минималната плата?
За семејствата кои живеат со минимални примања, пресметката е уште потешка.
Од март 2026 година минималната нето-плата изнесува 26.046 денари. Доколку едно дете посетува активности во вредност од околу 18.000 денари месечно, тоа би значело дека за нив може да се потрошат околу 69,5 до 70,2 отсто од целата минимална плата.
Практично, на родител кој заработува минимална плата би му останале само околу 7.700 до 7.900 денари откако ќе се платат овие активности.
Од тие средства потоа треба да се покријат сите останати трошоци – храна, сметки, превоз, облека, лекови и останатите секојдневни потреби.
Со две деца сумата станува уште поголема
Ако семејството има две деца кои посетуваат исти или слични активности, финансискиот товар практично се удвојува.
За две деца месечната сума би достигнала околу 36.200 до 36.600 денари.
Тоа е приближно 75 отсто од просечната нето-плата во земјава, додека во однос на минималната плата сумата е значително поголема од еден цел минимален приход – околу 139 проценти.
Токму овие бројки го отвораат прашањето дали дополнителните активности за децата постепено стануваат привилегија достапна главно за семејствата со повисоки приходи.
Еден родител од училиште во Аеродром вели дека желбата детето да спортува и истовремено да изучува странски јазик често се претвора во тешко финансиско балансирање.
Според него, кога ќе се соберат сите трошоци, родителите мораат да избираат меѓу активностите бидејќи не можат да си дозволат сè.
Особено тешко е, вели родителот, кога детето има желба за одредена активност, но семејниот буџет не дозволува таа желба да биде исполнета секој месец.
Пливањето станало значително поскапо за едно семејство
Мајка на две деца кои тренираат пливање сведочи дека трошоците за спортот значително се зголемиле по затворањето на базенот „Борис Трајковски“ поради најавеното реновирање.
Таа објаснува дека додека децата тренирале таму, за двете деца семејството плаќало вкупно 6.500 денари месечно.
По префрлањето на Олимпискиот базен, месечниот трошок за двете деца ќе изнесува 10.000 денари.
Разликата од 3.500 денари месечно за семејството претставува значителен дополнителен расход. Според мајката, неколку деца веќе престанале со тренинзите токму поради зголемените трошоци.
Таа посочува дека не секое семејство може да издвојува по 5.000 денари месечно за спортска активност за едно дете, особено кога постојат и други секојдневни расходи.
Кога спортот и дополнителното образование стануваат финансиски товар
За многу родители спортот, странскиот јазик, музичкото образование и дополнителната настава не се само нешто што детето го прави во слободното време.
Тие ги гледаат како вложување во неговиот развој и иднина. Спортот може да придонесе за дисциплина и активен начин на живот, изучувањето јазик да донесе дополнителни знаења, а музиката и дополнителната настава да ги развиваат различните способности на детето.
Но секоја од овие активности има своја цена, која се плаќа од истиот семеен буџет.
Просечната нето-плата од 48.381 денар може да изгледа доволна за дел од семејствата, особено за домаќинства со два приходи. Но просечната плата не ја отсликува финансиската состојба на секое семејство.
Голем број домаќинства имаат приходи под просекот, додека дел од вработените се на минимална плата.
Дополнителен притисок претставуваат и основните животни трошоци.
Во август 2026 година, минималната синдикална кошничка за четиричлено семејство достигнала 68.675 денари, што е за 177 денари повеќе во споредба со јулската кошничка.
Доколку семејството плаќа и кирија за стан од 60 квадратни метри, потребниот месечен износ се зголемува на 84.050 денари.
Само за храна и пијалаци, според августовската пресметка, се потребни 25.032 денари, додека за образование се издвоени 7.192 денари.
Овие податоци покажуваат колку мал простор останува во семејниот буџет за трошоци кои не се сметаат за основни.
Прашањето повеќе не е само дали детето сака да тренира
За семејство со еден приход од минимална плата, разликата меѓу приходите и средствата потребни за основните животни трошоци е огромна.
Кога на тоа ќе се додадат спортот, курсот по странски јазик, музичката школа или дополнителните часови, родителите мораат да прават приоритети и да одлучуваат што можат, а што не можат да си дозволат.
Токму тука се појавува и поширокото прашање за еднаквите можности на децата.
За едно семејство 18.000 денари месечно за дополнителни активности можеби се поднослив трошок, особено ако има два прихода. За друго семејство, истата сума може да биде недостижна.
Така, разликата во семејните приходи може да влијае и врз можностите што децата ги имаат уште во училишните години.
На крајот, дилемата за родителите не е дали сакаат нивните деца да спортуваат, да изучуваат јазици, да свират инструмент или да имаат дополнителна настава.
Прашањето е колку активности можат реално да ги покријат со месечниот буџет, откако ќе се платат храната, сметките, домувањето, превозот и сите останати неопходни трошоци.
За многу семејства, желбата да им обезбедат повеќе можности на своите деца така се претвора во постојана пресметка – што може да се плати овој месец, а што ќе мора да почека.
ИЗВОР: СлободенПечат.мк
