Нова полемика се отвори околу 53 црковни предмети што Бугарија ги предаде на Грција во рамки на договореноста поврзана со враќањето на останките на цар Самуил во Бугарија. Бугарскиот новинар и историчар Горан Благоев изнесе тврдење дека меѓу предметите би можела да се наоѓа и сребрена реликвија која потекнува од Охрид.
Станува збор за сребрена кутија со мошти на Света Матрона. Според историски документи на кои се повикува Благоев, предметот во 1916 година бил однесен од црквата „Богородица Перивлепта“ во Охрид и испратен во Софија на привремено чување.
Во документ од 28 ноември 1916 година, под број 10, е наведена „една голема сребрена кутија со моштите на Света Матрона“. Документот бил потпишан од тогашните локални власти и митрополит Борис. Податоците за однесените охридски црковни предмети се појавуваат и во други историски материјали.
Токму поради тоа, Благоев поставува прашање дали оваа реликвија можела да се најде меѓу предметите што неодамна биле предадени на Грција.
Сепак, важно е да се нагласи дека засега нема потврда дека конкретната сребрена кутија со моштите на Света Матрона навистина е меѓу 53-те предмети што се предадени на Грција.
Од Националниот историски музеј во Софија беше соопштено дека станува збор за 53 црковни предмети заведени под 48 инвентарни броеви. Според музејските информации, предметите не се отпишани од музејскиот фонд, туку се дадени на користење во рамки на договореноста со Грција.
Од музејот исто така наведуваат дека предметите се датирани главно во XVIII и XIX век и имаат значајна религиозна и уметничка вредност. Меѓу нив се наведуваат крстови, дарохранителници, врата и рипиди, а дел од предметите се поврзуваат со црковни објекти во северна Грција.
Директорката на Националниот историски музеј Бони Петрунова претходно објасни дека предметите се дадени привремено, а не како траен пренос на сопственоста. Таа посочи и дека, според проверките направени од стручни комисии, предметите што се предаваат имаат потекло од Грција.
Токму затоа, прашањето за потеклото на сребрената кутија со моштите на Света Матрона останува отворено. Историскиот документ од 1916 година укажува дека таков предмет бил однесен од Охрид во Софија, но од достапните официјални информации за актуелната размена не може да се потврди дека истиот предмет е дел од групата испратена во Грција.
Размената на предметите е поврзана со враќањето на останките на цар Самуил во Бугарија. Според официјалните информации, 53 предмети се дадени во рамки на договореноста, при што не станува збор за нивно отпишување од Националниот историски музеј.
Доколку во иднина се потврди дека меѓу предадените предмети навистина се наоѓа и реликвијата документирана како охридска во 1916 година, тоа би отворило дополнителни прашања за нејзиното потекло, сопственоста и начинот на кој стигнала до Софија.
Засега, сепак, тврдењето за предавањето на охридската реликвија на Грција останува предмет на спор и бара дополнителна историска и музејска потврда.
