Денес православните верници го одбележуваат Воздвижението на Чесниот Крст – Крстовден, празник посветен на пронаоѓањето на крстот на кој бил распнат Исус Христос и неговото враќање од Персија во Ерусалим.
Според црковното предание, пронаоѓањето на Чесниот Крст се поврзува со света Елена, мајката на царот Константин Велики. Во народната традиција, Крстовден е проследен и со бројни обичаи и верувања кои се пренесувале од генерација на генерација.
Едно од најпознатите народни верувања е поврзано токму со времето на овој ден. Се верувало дека временските услови на Крстовден можат да покажат каква зима претстои.
Според народните верувања, доколку на Крстовден времето е облачно, зимата ќе биде богата со снег. Ако денот е ведар и сув, се верува дека претстои сува и студена зима.
Посебно верување постои и за дождот. Тивкиот дожд на Крстовден, според народното предание, навестува блага зима, додека грмежите на овој празник се сметале за знак дека следната година ќе биде плодна.
Старите верувале и дека доколку ластовичките до Крстовден сè уште не заминале на југ, зимата нема да биде многу студена.
Со празникот се поврзуваат и други обичаи. Во минатото верниците носеле босилек, грозје, жито и јаболка за осветување, а осветениот босилек потоа го чувале покрај домашните икони.
Крстовден традиционално е и ден на строг пост, а некои семејства го одбележуваат и како своја куќна слава.
Важно е да се напомене дека предвидувањата за зимата се народни верувања и традиција, а не метеоролошки прогнози.
