Иако од Министерството за финансии уверуваат дека старосната граница за пензионирање нема веднаш да се менува, самото споменување на бројката од 72 години предизвика силни реакции кај граѓаните и отвори голема дебата за иднината на пензискиот систем во Македонија.
Претседателот на Сојузот на синдикатите, Слободан Трендафилов, остро реагираше на ваквите најави, посочувајќи дека проблемите и дефицитите во државниот пензиски систем не смеат да се решаваат преку товарење на работниците и нивното здравје.
Нема закон за пензионирање на 72 години, но темата веќе е отворена
Во моментов во Македонија не постои законска одредба со која граѓаните би биле задолжени да работат до 72 или 73 години. Сепак, самото отворање на ова прашање од страна на висок владин функционер предизвика голема вознемиреност, бидејќи станува збор за тема која директно влијае врз животот и иднината на илјадници работници.
Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска посочи дека меѓународни финансиски институции, меѓу кои Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка, треба да направат анализа на состојбата со пензискиот систем во земјата.
Според нејзините најави, една од можните препораки би можела да биде продолжување на работниот век, односно можност одредени лица доброволно да останат активни на пазарот на трудот и по сегашната старосна граница, доколку имаат желба и можност за тоа.
По бројните реакции во јавноста, министерката дополнително појасни дека не станува збор за задолжување на граѓаните да работат до 70, 71 или 72 години, туку за можност која би била оставена како избор за оние кои сакаат и можат подолго да останат работно активни.
Сепак, фактот што беше спомената конкретна возраст како 72 години пред да бидат објавени официјални анализи и детали за евентуалните промени, предизвика сомнежи и стравови кај дел од граѓаните.
Реформа без официјален план, но со многу прашања
Критичарите сметаат дека пред да се зборува за продолжување на работниот век, потребно е детално да се анализираат условите во кои работат луѓето, нивното здравје, природата на работните места и реалната можност некој да остане активен до длабока старост.
Особено внимание предизвикува прашањето кои работници би можеле да продолжат да работат подолго. Се поставува дилемата дали тоа би се однесувало само на лица со полесни работни позиции и добра здравствена состојба, или би имало поширока примена.
Отворени остануваат и низа други прашања:
Кој ќе одлучува дали едно работно место е лесно или тешко?
Дали работникот навистина сам ќе одлучува дали ќе продолжи да работи или тоа ќе зависи и од волјата на работодавачот?
Дали луѓето ќе остануваат подолго на работа затоа што навистина сакаат, или затоа што пензиите нема да бидат доволни за пристоен живот?
Дали дополнителните години работа ќе значат и значително повисоки пензиски примања?
Синдикатите предупредуваат: Пензискиот систем не смее да се спасува на грбот на работниците
Од синдикалните организации предупредуваат дека евентуалните промени мора да бидат внимателно разгледани и да не се сведат само на продолжување на периодот во кој граѓаните ќе мора да работат.
Според нив, решенијата за стабилен пензиски систем треба да се бараат преку пошироки економски мерки, подобра наплата на придонесите, борба против сивата економија и создавање услови работниците да имаат сигурна иднина.
Темата за пензионирање на 72 години засега останува само како можна опција која треба да биде предмет на анализи и препораки, но самото нејзино споменување веќе предизвика голема јавна дебата за тоа каква ќе биде иднината на пензиите во Македонија.
