Австрискиот метеоролог Андреас Јегер изнесе предупредување кое привлече големо внимание кај јавноста – дека ова е „веројатно најстуденото лето во наредните 300 години“. Иако на прв поглед звучи како прогноза за неколку векови однапред, неговата порака се однесува на долгорочниот тренд на затоплување и можноста денешните екстремни температури во иднина повеќе да не бидат необични.
Австрија ова лето се соочува со високи температури и сериозна суша, со истовремени епизоди на силни бури, обилни врнежи и свлечишта. Јегер смета дека таквите појави повеќе не треба да се посматраат само како поединечни временски екстреми, туку во контекст на долгорочните климатски промени.
„Климатските промени не се измислица, туку тврдокорна физика“, порача Јегер, предупредувајќи дека сегашното ниво на жештини и екстремни временски прилики би можело да стане „нова нормалност“.
Според пишувањето на хрватскиот „Вечерњи лист“, Јегер порача дека општеството ќе мора да се прилагоди на новите услови, а меѓу проблемите кои посебно го загрижуваат се наоѓа достапноста на водата. Неговите тврдења за изразената суша во Австрија ги потврдуваат и официјалните податоци на австриската служба GeoSphere Austria.
Во првата половина од годината 27 отсто помалку врнежи
Од 1 јануари до 30 јуни 2026 година во Австрија паднале 27 отсто помалку врнежи од долгорочниот просек, соопшти GeoSphere Austria. Во поединечни делови од земјата било толку сушно што слични вредности не се забележани од 1885 година.
Посебно големи дефицити се забележани во одредени области од Форарлберг, преку Салцбург и Горна Австрија, до Долна Австрија, Виенскиот басен и Бургенланд. Во тие подрачја недостигот на врнежи изнесувал меѓу 30 и 40 отсто, додека на истокот од Австрија достигнувал и 50 отсто.
Јегер укажува на значењето на снегот и глечерите за водниот биланс, особено во алпските земји. Стабилната снежна покривка функционира како своевиден природен резервоар: постепено се топи и во текот на подолг период обезбедува вода за почвата и подземните извори. Ако има помалку снег или поради повисоките температури се топи порано, се менува и расположивоста на водата.
Метеорологот смета дека поради тоа земјоделството ќе мора сериозно да се прилагодува на климатските промени. Еден од приоритетите, според неговото мислење, е подобро зачувување на влагата во почвата и намалување на последиците од екстремните врнежи, меѓу другото со соодветна заштита и покривање на почвата.
„Навистина имаме драматични климатски промени. Ќе мораме целосно да се прилагодиме на новите услови. Досегашниот начин на работа повеќе не е одржлив“, предупреди Јегер.
Австрија забрзано се затоплува
Проблемот не е ограничен само на земјоделството. Недостигот на вода може да влијае и врз снабдувањето на населението, енергетиката, индустријата и туризмот.
Официјалниот Климатски извештај за Австрија за 2025 година покажува дека земјата и понатаму забрзано се затоплува. Просечната температура во текот на минатата година изнесувала 7,9 степени Целзиусови, односно 2,1 степен повеќе од климатскиот просек за периодот од 1961 до 1990 година. Со тоа, 2025 година е сврстена меѓу осумте најтопли години од почетокот на мерењата.
Истовремено, количеството врнежи било околу 17 отсто под долгорочниот просек, поради што 2025 била една од најсушните години во Австрија во последните неколку децении.
Јегер затоа смета дека не е доволно да се зборува само за ублажување на последиците, туку и за промени во начинот на живот и намалување на емисиите. Како примери ги наведува почестото користење велосипед и пешачењето, намалувањето на потрошувачката на месо и поголемата свест за влијанието на авионскиот сообраќај и потрошувачката на облека врз животната средина.
„Сѐ уште не сме стигнале до крајот на нагорната линија“
Австрискиот метеоролог не очекува брзо враќање на климатските услови какви што постоеле во минатото.
„Во основа, сѐ уште не сме стигнале до крајот на нагорната линија“, рече Јегер, оценувајќи дека светот како целина сѐ уште не почнал доволно одлучно да го забавува затоплувањето.
Токму во тој контекст треба да се разбере неговата драматична изјава дека ова би можело да биде „најстуденото лето во наредните 300 години“. Ова не е прецизна метеоролошка прогноза за температурата за секое следно лето во текот на три векови, туку предупредување со кое Јегер го илустрира правецот на долгорочното затоплување на планетата.
Неговата порака е дека прашањето повеќе не е само дали е можно да се врати климата во претходната состојба, туку колку може да се ограничи понатамошниот раст на температурата и колку брзо општествата можат да се прилагодат на промените што веќе настапиле.
„Во секој случај, ќе мора да живееме со ова што го имаме сега“, порача Јегер.
