ПРВ.мк
Магазин

ЗАБОРАВЕТЕ НА „ПОМНОЖИ СО 7“: Научниците открија што навистина значи возраста на вашето куче!

ЗАБОРАВЕТЕ НА „ПОМНОЖИ СО 7“: Научниците открија што навистина значи возраста на вашето куче!

Правилото дека една година од животот на кучето е еднаква на седум човечки години со децении се користи како едноставен начин за споредување на возраста. Сепак, научните истражувања покажуваат дека стареењето кај кучињата е многу посложен процес и воопшто не се одвива со исто темпо во текот на целиот живот.

Кучињата стареат особено брзо во првите години, додека подоцна процесот се забавува. Токму затоа, едногодишно куче не може едноставно да се спореди со седумгодишно дете, како што би сугерирало старото правило.

Истражувачи од Универзитетот во Калифорнија во Сан Диего во 2020 година се обиделе попрецизно да го разберат овој процес. Наместо возраста да ја споредуваат само врз основа на просечниот животен век, тие ги анализирале промените во ДНК кај лабрадор ретриверите и ги споредиле со биолошките промени забележани кај луѓето.

Особено внимание било посветено на метилацијата на ДНК, процес кој се менува со текот на стареењето. Овие промени може да послужат како своевиден биолошки часовник, бидејќи даваат информации за тоа колку е „стар“ организмот од биолошка перспектива.

Резултатите покажале дека односот меѓу возраста на кучето и човекот не е праволиниски. Научниците предложиле формула со која може приближно да се направи споредба:

човечка возраст = 16 × ln(возраста на кучето) + 31

Според оваа формула, разликите се прилично големи во споредба со популарното правило ×7.

Така, едногодишно куче би одговарало на човек од околу 31 година, додека куче на возраст од две години би било приближно еквивалентно на човек од 42 години.

Кај четиригодишно куче, според оваа пресметка, се добива возраст од околу 53 човечки години. Куче старо седум години би одговарало на приближно 62 човечки години, а кај 12-годишно куче споредбата би била со човек на околу 71 година.

Овие податоци помагаат да се објасни нешто што сопствениците на кучиња често го забележуваат во секојдневието – кучињата созреваат неверојатно брзо во првите години од животот.

Истражувањето покажало дека кученце старо околу осум недели, според одредени биолошки показатели, може да се спореди со човечко бебе на возраст од приближно девет месеци. До својата прва година, кучето веќе поминува низ голем број биолошки промени кои кај човекот се случуваат во текот на многу подолг период.

Но, ова не значи дека формулата може безусловно да се користи за секое куче.

Првичното истражување било спроведено на околу 104, односно во проширениот примерок 105 лабрадор ретривери, на возраст до 16 години. Самите истражувачи посочиле дека различните раси имаат различна динамика на стареење и различен животен век, па затоа се потребни дополнителни истражувања за да се утврди колку овој модел може да се примени кај сите кучиња.

Расата има значајна улога во процесот на стареење. Големите кучиња во просек живеат пократко од малите раси. Тоа значи дека две кучиња кои имаат иста календарска возраст не мора да се наоѓаат во иста биолошка фаза.

На стареењето влијаат и други фактори, меѓу кои генетиката, телесната големина, исхраната, физичката активност и општата здравствена состојба.

Во меѓувреме, поновите истражувања дополнително го развиваат концептот на таканаречените епигенетски часовници. Во една поширока анализа биле испитани 742 примероци од кучиња, со цел да се создадат модели кои можат да дадат попреценета слика за нивната хронолошка и биолошка возраст во споредба со луѓето.

Сето ова покажува дека популарното правило „една кучешка година е седум човечки“ е премногу поедноставено. Кучето не старее седум години за секоја една календарска година. Наместо тоа, стареењето е многу побрзо во младоста, а со текот на годините постепено се забавува.

Затоа, следниот пат кога ќе се обидете да пресметате колку „човечки години“ има вашето куче, едноставното множење со седум можеби нема да ја даде вистинската слика. Научниците сè повеќе се потпираат на биолошките промени во организмот, а не само на бројот на поминати години.