Которанецот И. К. (38), кој повремено работел со деца во кошаркарски клуб, е осуден во Вишиот суд во Подгорица на единствена казна од 17 години затвор поради сексуално злоставување малолетници, недозволени полови дејствија и искористување деца за порнографија.
Пресудата ја изрече судијката Ирена Шофранац-Недовиќ, откако во текот на постапката беше утврдено дека И. К. во периодот од 2022 до 2024 година сексуално злоставувал деца, им прикажувал порнографски содржини и ги наведувал на недозволени полови дејствија.
Осуден Которанец (38)
Според наводите од пресудата, дел од кривичните дела се сторени во близина на спортски објекти во Котор, каде што осудениот доаѓал во контакт со малолетници.
Судот утврди дека во текот на јануари 2022 година на едно момче во повеќе наврати му прикажувал порнографски снимки, додека во текот на 2024 година друг малолетник сексуално го злоставувал и го поттикнувал на недозволени полови дејствија.
Исто така, утврдено е дека користел мобилни телефони и апликацијата Снапчет (Snapchat) за размена на експлицитни фотографии и снимки, вклучувајќи и содржини кои му ги испраќале малолетниците, а кои потоа ги проследувал.
За кривичните дела обљуба на дете помладо од 14 години и недозволени полови дејствија изречени му се казни од по пет години затвор, додека за три кривични дела продолжено искористување деца за порнографија е осуден на вкупно осум години робија. По проценката и објединувањето на казните, изречена му е единствена казна од 17 години затвор.
Во казната ќе му биде пресметано времето поминато во притвор, почнувајќи од 31 јули 2024 година. Судот по изрекувањето на пресудата му го продолжи притворот, кој може да трае до правосилноста на пресудата, а најдолго до истекот на изречената казна.
Деталните причини за пресудата не се јавно соопштени, бидејќи јавноста беше исклучена од судницата за време на нејзиното образложение.
Случајот откриен по пријава од Центарот за социјална работа
Случајот на сексуално злоставување деца во Котор беше откриен при крајот на јули 2024 година, кога Центарот за социјална работа ја извести полицијата за сомнежите за злоставување малолетници.
Полицијата тогаш потврди дека пријавата е примена на 30 јули, а И. К. беше уапсен еден ден подоцна.
Посебно внимание предизвикаа околностите што осомничениот подолго време престојувал во опкружувањето каде што тренирале деца, иако неговиот официјален ангажман во клубот беше предмет на различни толкувања.
Од управата на Кошаркарскиот клуб Котор тогаш тврдеа дека И. К. не бил официјално ангажиран како помошен тренер, туку дека како љубител на кошарката повремено доаѓал на тренинзите и учествувал во работата со децата.
Меѓутоа, родителите со кои разговараше „Побједа“ наведуваа дека тој подолго време бил присутен во клубот, патувал со децата на натпревари и организирал заеднички излегувања.
Народниот правобранител укажа на пропусти во заштитата на децата во спортските клубови
Овој случај го отвори и прашањето за безбедноста на децата во спортските колективи, поради што постапка за испитување покрена и Заштитникот на човековите права и слободи (Народниот правобранител) на Црна Гора.
Во мислењето кое го потпишува заменичката на заштитникот Снежана Мијушковиќ е наведено дека на децата им се повредени правата и нивниот најдобар интерес, бидејќи не биле адекватно заштитени од искористување.
Од документацијата која ја достави Кошаркарскиот клуб Котор произлегува дека поедини претставници при крајот на јули 2024 година добиле информации за сомничавото однесување на лицето кое доаѓало во контакт со децата, вклучувајќи и малолетници кои не биле членови на клубот.
Клубот наведе дека по тие сознанија итно свикал седница на Управниот одбор, на која било одлучено на осомничениот да му се забрани понатамошно присуство на клупските активности. Бил организиран и состанок со родителите, а за случајот биле известени полицијата и Центарот за социјална работа.
Претставниците на клубот тврдеа дека претходно немале пријави против него и дека неговото однесување не укажувало на кривичните дела за кои подоцна беше обвинет.
Заштитникот оцени дека клубот презедол одредени мерки за случајот да биде процесуиран, но истовремено укажа на сериозни недостатоци во прописите кои ја уредуваат заштитата на децата во спортот.
Посебно беше истакнато дека не постојат доволно јасни процедури за проверка на лицата кои работат во спортските клубови и доаѓаат во контакт со малолетници, ниту прецизно дефинирани правила за обврските на клубовите и родителите во заштитата на децата.
Укажано е и на недостатокот од јасни правила за континуирана едукација на лицата ангажирани во спортските колективи за правата и заштитата на децата.
Спортската инспекција наведе дека немала пријава во врска со овој случај, поради што не вршела надзор во клубот, како и дека не е надлежна за постапување во конкретниот предмет.
Поради уочените недостатоци, Заштитникот му препорача на Министерството за спорт и млади да ги анализира постоечките прописи и појасно да ги дефинира правилата кои би гарантирале безбедност на децата и нивна заштита од сексуално вознемирување и искористување за време на занимавањето со спорт.
