Грчките власти на островот Скопелос откриле и уапсиле група италијански државјани кои се сомничат дека незаконски ваделе црвен корал од морското дно и потоа го пренесувале надвор од Грција. Според досегашните проценки, вредноста на запленетиот корал достигнува околу 800.000 евра.
Истрагата упатува на сомнение дека коралот бил наменет за италијанскиот пазар, каде што овој природен материјал има долга традиција на употреба во изработката на накит и декоративни предмети.
Случајот повторно го привлече вниманието кон нелегалниот излов на црвен корал во Средоземното Море, природен ресурс кој поради својата висока вредност може да биде особено интересен за црниот пазар.
КОРАЛ КОЈ МОЖЕ ДА ВРЕДИ ИЛЈАДНИЦИ ЕВРА
Црвениот корал, познат под научното име Corallium rubrum, со векови се користи во медитеранскиот регион. Најчесто се обработува и се претвора во накит, а неговата цена зависи од квалитетот, големината и состојбата на суровината.
Според податоците наведени во извештај на Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации, еден килограм висококвалитетен суров црвен корал може да достигне вредност од околу 5.000 евра.
Токму високата цена е една од причините поради кои овој природен ресурс е привлечен за нелегалните трговски мрежи.
Италија има особено значајна улога во европската индустрија поврзана со коралите. Гратчето Торе дел Греко, во близина на Неапол, со децении е познато како еден од најважните центри за обработка на корал и производство на накит.
Проблемот е што кога суровината ќе влезе во легалниот синџир на обработка, понекогаш може да биде многу тешко да се утврди од каде точно потекнува.
РАСТЕ СО ДЕЦЕНИИ, А МОЖЕ ДА БИДЕ ИЗВАДЕН ЗА МНОГУ КРАТКО ВРЕМЕ
Иако често се зборува за коралите како за морски растенија, црвениот корал всушност е животински организам. Тој создава колонии и со текот на времето формира цврста структура која потоа се користи како суровина.
Еден од најголемите проблеми е неговиот исклучително бавен раст.
За зрелите колонии да се развијат потребни се многу години, а во одредени услови развојот може да трае и со децении. Тоа значи дека прекумерниот излов може да остави последици долго време, бидејќи природното обновување не може брзо да го надомести исчезнатиот корал.
Комбинацијата од бавен раст, ограничена достапност и висока пазарна вредност создава услови за нелегална трговија.
Според истражувања цитирани од Earth Journalism Network, од Алжир кон Европа годишно може да се прошверцуваат и до три тони корал, а Италија се споменува меѓу важните одредишта.
Дополнителен проблем претставува следливоста на производот.
Кога коралот еднаш ќе биде изваден од морето и ќе стигне до работилница, може да биде исечен, полиран и претворен во готов накит. По таквата обработка, утврдувањето на неговото вистинско потекло станува многу потешко.
НАУЧНИЦИТЕ СÈ УШТЕ НЕМААТ ЦЕЛОСНА СЛИКА ЗА СОСТОЈБАТА
Покрај нелегалниот излов, научниците предупредуваат дека популациите на црвен корал во Медитеранот се соочуваат со различни притисоци.
Општата комисија за рибарство на Медитеранот при FAO во периодот од 2020 до 2023 година спровела посебна истражувачка програма во која учествувале седум медитерански земји.
Целта била да се соберат податоци за распространетоста на црвениот корал и да се утврди колкав е притисокот врз неговите природни популации.
Во Грција, сепак, сè уште постојат празнини во достапните податоци.
Истражувачката Марија Саломиди од Хеленскиот центар за морски истражувања укажала дека грчкото морско дно не е целосно мапирано. Поради тоа, научниците немаат целосно прецизна слика за распространетоста и бројноста на колониите црвен корал во грчките води.
Нелегалниот излов не е единствениот ризик. Коралните формации можат да бидат оштетени и од други активности во морето, вклучително и од различни видови риболов.
ОВОЈ КОРАЛ Е ДЕЛ ОД ЧОВЕЧКАТА ИСТОРИЈА ИЛЈАДНИЦИ ГОДИНИ
Црвениот корал има многу подолга историја со човекот од модерната трговија со накит.
Корални предмети се пронајдени на археолошки локалитети кои датираат уште од праисториски периоди, додека во античките цивилизации на коралот му биле припишувани различни заштитни и лековити својства.
Посебно место има и во античката митологија.
Според познатиот мит што го пренесува римскиот поет Овидие во „Метаморфози“, црвениот корал настанал по приказната за Персеј и Медуза. Според митот, кога Персеј ја оставил отсечената глава на Медуза на морска трева, нејзината крв предизвикала растенијата да се скаменат и да добијат црвена боја.
Денес, зад митолошката приказна стои многу поинаква реалност.
Црвениот корал е жив морски организам кој расте бавно, а неговата висока цена го прави привлечен за нелегалните трговци. Истовремено, научниците се обидуваат да утврдат колкави се преостанатите популации и како најдобро да се заштитат.
Случајот на Скопелос затоа не е само приказна за запленет плен вреден стотици илјади евра. Тој повторно го отвора прашањето колку е ранлив природниот свет кога ресурс кој се создава со децении може да биде изваден од морето за кратко време и да заврши на црниот пазар.
