Мистериозни фигури облечени во калуѓерски одори и со бели маски на лицата во последните недели се појавуваат на улиците во повеќе градови низ Србија, предизвикувајќи страв и вознемиреност кај граѓаните, особено кај родителите и децата. Иако нивната појава предизвика различни шпекулации на социјалните мрежи, се покажало дека станува збор за вирален тренд на ТикТок, чија главна цел е да привлече внимание, да собере прегледи и лајкови.
Граѓани пријавувале дека ги забележале овие маскирани лица во Инѓија, Рума, Зрењанин, Ниш, Белград и Чачак. Според сведоштвата, тие најчесто се појавуваат во ноќните часови, се кријат на темни места, зад контејнери или дрвја, а потоа ненадејно истрчуваат пред минувачите. Особено загрижува фактот што ваквите појави се забележани и во близина на училишта, градинки и паркови.
За овој феномен за српската телевизија „Прва“ зборувала Катарина Јонев, која со години се занимава со безбедноста на децата на интернет. Таа предупредила дека не станува збор за безопасна забава, бидејќи ваквите содржини можат да предизвикаат страв, збунетост и долготрајни последици кај најмладите.
Според неа, трендот во последниот период значително се проширил во Србија, поради што сè повеќе родители реагираат и изразуваат загриженост.
„Ова навистина ги загрижи родителите низ Балканот, но и во Србија, со оглед на тоа што трендот кај нас доживеа вистинска експанзија. Сè повеќе родители реагираат затоа што млади лица се облекуваат во одори на калуѓерки, ставаат маски, се кријат на темни места, зад контејнери или дрвја, а потоа истрчуваат и ги плашат децата. Тие снимки се достапни на ТикТок и се проследени со морничава атмосфера. Децата сè почесто ги гледаат“, објаснила Јонев.
Се појавија и сомнежи дека зад сето тоа стои секта
Дополнителна вознемиреност предизвикале и шпекулациите што почнале да се шират на социјалните мрежи. Дел од корисниците тврделе дека зад појавата на маскираните фигури можеби се крие мистериозна секта.
Јонев посочила дека медиумите почнале да известуваат за случаите откако на интернет се појавиле снимки со фигури наречени „гроки“ или „грокици“, по што се прошириле и ваквите теории.
Сепак, таа нагласила дека нема докази оти станува збор за дејствување на каква било секта. Според нејзиното објаснување, феноменот е поврзан со хорор-содржини и имитирање лик од филм, а трендот првично се појавил во Мексико, од каде што постепено се проширил и во другите делови на светот.
„Целиот мит е поврзан со хорор-филм, а пред сè со Мексико, каде што постои култ кон мртвите. Се имитира ликот кој е главен во тој филм. Трендот најпрво се појавил во Мексико, но се проширил низ светот и стигна и кај нас. Морам да нагласам, заради родителите, дека навистина нема никакви докази дека станува збор за дејствување на секта. Тоа, сепак, не го менува фактот дека ваквите снимки ги плашат децата, кај нив предизвикуваат збунетост и страв, а потенцијално можат да остават и трауми“, предупредила таа.
Станува збор за имитација на Валак, демонската калуѓерка од хорор-франшизата „The Conjuring“. Овој лик е во центарот на филмот „The Nun“ („Калуѓерката“) од 2018 година, како и неговото продолжение „The Nun II“ од 2023 година. Валак е претставена како застрашувачка фигура облечена во црна монашка облека, со бело лице и темни очи.
Родителите предупредуваат дека понекогаш е доволно детето да види ваква снимка на телефонот на другарче или во групите во кои разменуваат содржини, па да се вознемири и исплаши.
Особено чувствителни се помалите деца, кои поради возраста и нивниот емоционален развој потешко можат да разберат дека станува збор за инсценирани ситуации. Кај нив може да се појави страв од самостојно движење по улица, враќање од училиште или престојување во паркови.
Децата не само што се плашат, туку сакаат и самите да станат дел од трендот
Еден од дополнителните проблеми е што дел од децата воопшто не ја доживуваат оваа појава како закана, туку како забава и можност да бидат дел од нешто што е популарно на социјалните мрежи.
Некои од нив дури сакаат и самите да снимаат слични видеа, бидејќи не сакаат да бидат изоставени од друштвото и од трендот за кој зборуваат нивните врсници.
Јонев смета дека родителите не треба да се фокусираат исклучиво на моменталниот феномен, туку да разговараат со децата и за останатите потенцијално штетни содржини што можат да ги сретнат на интернет.
Таа потсетила дека децата со години се изложени на бизарни и застрашувачки видеа и дека во иднина може да се појават и други, уште понеобични трендови.
Според неа, најважни се отворената комуникација и индивидуалниот пристап кон секое дете. Родителите треба да го познаваат неговото однесување, начинот на кој реагира на вознемирувачки ситуации и неговата емоционална стабилност, за да можат правилно да разговараат со него.
Таа советува родителите да ги прашаат децата дали ги виделе снимките, како се чувствувале додека ги гледале и дали нешто ги исплашило. Целта е да им помогнат да ја разберат ситуацијата и да се чувствуваат сигурно.
Јонев нагласила дека децата мора да знаат оти секогаш можат да им се обратат на родителите доколку забележат нешто необично или се најдат во ситуација што ги вознемирува.
„Ако случајно видиш некого во паркот како се крие зад дрво, слободно јави ми се. Важно е децата да знаат дека се безбедни и дека секогаш можат да сметаат на родителите“, порачала таа.
На ваквите видеа се изложени и деца на возраст од седум и осум години
Посебна загриженост предизвикува фактот што со овој тренд се запознаени и деца од најниските одделенија во основното образование.
Јонев открила дека добива повици од родители чии деца на возраст од само седум и осум години веќе гледале вакви содржини. Дополнително, дел од нив дури посакувале маскираните фигури да се појават и во нивното маало, бидејќи сакале да бидат дел од популарниот интернет-феномен.
Таа оценила дека зад ваквото однесување главно стои желбата за популарност, собирање лајкови и привлекување внимание на социјалните мрежи. Сепак, најпроблематично е тоа што во обидот да станат вирални, учесниците во трендот ги плашат токму децата и младите.
„Ова е класична приказна за трка по лајкови и привлекување внимание. Но, овојпат проблемот е во тоа што на мета се децата и младите. Последиците можат да бидат сериозни, пред сè кога станува збор за нивната емоционална стабилност“, предупредила Јонев.
Таа ги повикала родителите да разговараат со своите деца, да обрнуваат внимание на содржините што ги следат на интернет и да ги научат да не учествуваат во предизвици кои можат да ја загрозат нивната или безбедноста на другите.
Според неа, ниту еден лајк, преглед или популарност на социјалните мрежи не може да биде оправдување за предизвикување страв и вознемиреност кај други деца.
