Хрватска се подготвува за голема промена во начинот на кој се наплаќа користењето на автопатите. Класичните наплатни рампи постепено треба да станат минато, а возачите во иднина ќе можат да продолжат со возењето без запирање за плаќање патарина.
Новиот систем ќе биде електронски и ќе ја опфати целата автопатска мрежа во земјата. Наместо возилата да застануваат на наплатни станици, нивното поминување ќе се регистрира автоматски преку современа електронска опрема поставена над автопатот.
Системот ќе функционира според принципот на слободен проток на возила, што значи дека автомобилите нема да мора да се редат пред рампи и да запираат за да ја платат патарината.
За возачите кои веќе користат ENC уреди има и важна информација – тие нема да бидат укинати. ENC ќе остане еден од двата основни начини за плаќање, но неговата употреба ќе се одвива без потреба возилото да застане.
Сопствениците на патнички автомобили ќе можат да продолжат да го користат својот ENC уред. За оние кои немаат таков уред, системот ќе овозможи автоматско препознавање на возилото преку регистарските таблички.
Кај тешките товарни возила правилата ќе бидат поинакви. За нив употребата на ENC уреди ќе биде задолжителна, според најавениот модел на електронска наплата.
И покрај големата промена во начинот на наплата, основниот принцип според кој се одредува висината на патарината останува ист. Хрватските автопати наведуваат дека износот ќе продолжи да зависи од поминатото растојание и категоријата на возилото.
Тоа значи дека промената првенствено се однесува на начинот на кој се регистрира и наплаќа користењето на автопатот, а не на принципот според кој се пресметува цената.
Промените во системот на плаќање веќе започнаа и кај постојните корисници на одредени платежни средства.
На почетокот на јули, „Хрватски автопати“ најавија постепено укинување на паметните картички ARZ. Корисниците имаат можност преостанатите средства од овие картички да ги префрлат на својата ENC сметка.
Особено важен рок за корисниците е 1 октомври 2026 година. Од тој датум повеќе нема да може да се врши плаќање патарина со ARZ паметните картички.
За оние кои веќе имаат ENC, сепак, промената не би требало да донесе големи проблеми. Уредите продолжуваат да се користат, но во новиот систем нивното отчитување ќе се врши додека возилото се движи, без класично запирање пред наплатна рампа.
Со воведувањето на електронскиот систем, Хрватска планира да го промени начинот на кој функционира наплатата на целата автопатска мрежа. Наместо колони и запирање на наплатни станици, возачите ќе минуваат низ местата за електронско отчитување, а системот автоматски ќе го регистрира нивното поминување.
На тој начин, класичната слика од автопатите – возило кое застанува, плаќа патарина и потоа продолжува – постепено треба да исчезне. За патниците тоа би значело поедноставно и побрзо минување, додека за хрватскиот автопатски систем станува збор за целосна дигитализација на наплатата.
