По повеќе од една деценија пауза, Србија се подготвува за враќање на задолжителното служење воен рок. Како што изјави претседателот Александар Вучиќ, првите покани би можеле да стигнат до младите момчиња родени во 2006 година, а Министерството за одбрана веќе ги подготви обрасците и основните насоки за изгледот на идните регрути.
Војската на Србија е целосно подготвена за воведување на задолжителниот воен рок. Но, дали се подготвени и младите? Униформата, касарната и војничката дисциплина набрзо би можеле повторно да станат дел од секојдневието на илјадници млади мажи во Србија. Идните регрути ќе мора да ја скратат косата и да го извадат пирсингот, а познат е и точниот датум, како и градовите каде што ќе бидат распоредени војниците.
Анкета: Што мислат граѓаните за враќањето на воениот рок?
Воениот рок би требало да трае само 75 дена, а на прашањето дали треба да се одзоват на поканата, граѓаните во анкета за „Блиц ТВ“ одговараат различно:
„Секако дека не, затоа што едноставно состојбата во оваа земја не е таква за воопшто да учествувам во било што.“
„Се радувам на тоа и секако дека ќе се одзовам. И самиот би се пријавил да одам во војска дури и да не е задолжително.“
„Сум слушнал, да, ако бидам во обврска – ќе се одзовам.“
„Мислам дека тоа е една обврска кон Србија, така би го нарекол тоа.“
Поканата први би можеле да ја добијат младите момчиња родени во 2006 година. За мажите од 18 до 30 години служењето воен рок ќе биде задолжително, додека за девојките и жените ќе остане на доброволна база.
„Подготвено е и вооружувањето, подготвена е и опремата“
Дел од обуката ќе се одвива во касарните, а дел на терен и на полигони. По лекарскиот преглед и селекцијата, следува униформа и војнички режим.
„Подготвено е вооружувањето, подготвена е и опремата, сè е ново, сè е прилагодено за тие млади момчиња и девојки. Има нови пушки, не се оние старите од осумдесеттите години“, вели полковник Звонко Мариќ од Управата за планирање и развој на Генералштабот на Војската на Србија.
Подготвени се и нормативните документи, плановите за обука, методичките прирачници, уредени се објектите за сместување и обука, а набавена е и нова опрема која ќе ја дочека првата генерација регрути.
Цивилната војска ќе трае 150 дена
За оние кои ќе поднесат приговор на совеста, предвидено е цивилно служење во траење од околу 150 дена. Без оружје, но со обврска за работа на логистички и помошни работи – од администрација до одржување на системите за поддршка.
„Служењето воен рок веќе не е ниту лично прашање, културолошко, религиско или било какво друго, тоа е прашање на одбрана на државата“, наведува Мариќ.
Дали 75 дена воен рок се доволни?
Миодраг Савиќ, полковник во пензија, вели дека земјата мора да ги обучува граѓаните за одбрана и да ги врати цивилната одбрана и цивилната заштита.
„Ако го обучиме војникот, нека биде ова прв чекор кој ќе трае 75 дена, па можеби ќе се покаже дека треба да биде три или шест месеци“, оценува Савиќ.
Дел од граѓаните сметаат дека воениот рок ќе придонесе за дисциплината и подобрувањето на вештините кај младите. На прашањето дали 75 дена се доволни, мислењата се поделени:
- „Подобро би било да трае повеќе, барем едно четири, пет или шест месеци, пак и ова не е лошо, мислам дека е добро.“
- „Не знам дали ќе се доведат во ред, но не е лошо да ги имаат тие вештини и знаења.“
- „75 дена, колку е тоа – два и пол месеци? Барем 4 месеци треба за да бидат подготвени како што треба.“
Најголем предизвик, според експертите, ќе биде прилагодувањето на новите генерации на војничкиот режим. Најмногу дебати во изминатиот период се водеа околу неможноста за користење мобилни телефони и забраната за пристап до социјалните мрежи.
„Мора да постои безбедносна култура“
Пензионираниот полковник Савиќ смета дека мора да постои одредена безбедносна култура.
„Никој нема да им забрани да имаат мобилен телефон, да комуницираат, да користат социјални мрежи, компјутер и слично. Но, кога е работно време – ниту вие, ниту ние сега во студиото не можеме да користиме мобилен телефон за да комуницираме“, појаснува Савиќ.
Предлозите за законските решенија се веќе изработени, а по нивното усвојување, многу брзо на служење воен рок ќе биде примена првата генерација регрути. Според најавите на претседателот, тоа би можело да се случи веќе во март следната година.
