Американските разузнавачки служби проценуваат дека рускиот претседател Владимир Путин во наредните години би можел да се обиде да ја тестира подготвеноста и решителноста на НАТО преку ограничен напад врз една од земјите-членки на Алијансата.
Според информациите објавени од „Волстрит џурнал“, а пренесени и од „Индипендент“, сценариото за кое се стравува не подразбира нужно голема воена инвазија. Наместо тоа, Русија би можела да прибегне кон кибернапади, саботажи или ограничен копнен упад, со цел да ја испита реакцијата на НАТО и да утврди колку е подготвена Алијансата да ги спроведе своите обврски за колективна одбрана.
Овие проценки доаѓаат во чувствителен момент за американската војска, која, според американски претставници цитирани во извештаите, се соочува со недостиг на одредени видови критична муниција. Тоа е особено важно во сценарио во кое САД би морале истовремено или последователно да се справуваат со сериозна воена закана од Русија или Кина.
Еден од главните фактори за намалените залихи се трансферите на американско оружје и муниција за Украина по руската инвазија, но и потребите поврзани со конфликтот со Иран. Со текот на времето, овие испораки значително ги намалиле резервите на одредени типови вооружување што би можеле да бидат потребни во евентуален голем конфликт.
Меѓу системите за кои постои загриженост се наведуваат прецизни ракети со долг дострел, тактички ракетни системи на американската армија, како и ракетите „Стингер“, кои се користат за противвоздушна одбрана на кратки растојанија.
Американските разузнавачки проценки претставуваат промена во однос на претходните очекувања. Досега се сметало дека директен напад врз членка на НАТО е малку веројатен, меѓу другото и поради тоа што Русија е целосно преокупирана со војната во Украина.
Сепак, најновите проценки се приближуваат до предупредувањата што во последните месеци ги упатуваат и некои европски воени и политички претставници. Тие предупредуваат дека Москва би можела да се обиде да искористи одреден момент на слабост или намалена подготвеност за да ја провери реакцијата на НАТО.
Едно од позначајните предупредувања дојде во јуни од началникот на германската армија, генерал-потполковник Кристијан Фројдинг. Тој процени дека Русија би можела да стекне способност за напад врз земји-членки на НАТО во периодот што следува, при што како потенцијален временски прозорец се споменува периодот од есента оваа година до 2029 година.
Според овие проценки, заканата не мора да има форма на класична воена инвазија. Можно е да станува збор за голем хибриден напад, комбинација од саботажи, кибероперации, дезинформации и други активности, или пак за ограничен копнен упад со кој би се тестирала способноста на НАТО брзо и заеднички да реагира.
Особено внимание во разузнавачките проценки привлекува и можноста за таканаречени напади под „лажно знаме“. Според извештаите, едно од сценаријата е Русија да користи беспилотни летала произведени во Украина за напади врз критична инфраструктура во балтичкиот регион, со цел одговорноста за нападот да биде прикажана на друг начин.
Главниот ризик, според проценките, би се појавил на источното крило на НАТО, каде ограничен инцидент би можел да стане тест за најважниот принцип на Алијансата – Членот 5 од Северноатлантскиот договор, според кој вооружен напад врз една членка се смета за напад врз сите членки.
Токму затоа ваквото сценарио се смета за особено чувствително. Дури и ограничен напад или хибридна операција би можеле да создадат сериозна политичка и воена дилема за НАТО: како да се одговори доволно силно за да се одврати понатамошна агресија, а истовремено да се избегне неконтролирана ескалација во поширок конфликт.
Проценките на американските разузнавачки служби не значат дека напад врз членка на НАТО е неизбежен, туку укажуваат на сценарио за кое воените и безбедносните структури сметаат дека треба да бидат подготвени. Предупредувањата, сепак, покажуваат дека ризикот од ограничена руска провокација или напад врз источниот дел на Алијансата сè почесто се разгледува како сериозно безбедносно сценарио.
