Одлука на американскиот претседател Доналд Трамп предизвика остри реакции кај дел од медицинската заедница, откако тој потпиша извршна наредба со која се отвора пат кон намалување на бројот на вакцини што им се препорачуваат на децата во САД.
Со наредбата се предвидува актуелниот список на препорачани вакцини да биде намален, а меѓу промените е и препораката вакцините против морбили, заушки и рубеола, кои во моментов се даваат како комбинирана МРП-вакцина, да се примаат одделно.
Трамп во јавноста подолго време изразува сомнежи во однос на безбедноста на МРП-вакцината, иако голем број научни истражувања досега не пронашле доказ дека оваа вакцина е поврзана со аутизам.
Според новата наредба, бројот на вакцини препорачани за децата би се намалил од 18, колку што ги препорачува Американската академија за педијатрија, на 11.
Важно е да се нагласи дека станува збор за федерална препорака, а не за автоматско укинување на задолжителните вакцини за посетување училиште. Правилата за условите поврзани со вакцинацијата при запишување и посетување настава ги утврдуваат одделните сојузни држави.
Трамп изјавил дека неговата администрација ги смета 11 вакцини за основен стандард за заштита од најсериозните и најопасните болести. На списокот остануваат вакцини против морбили, заушки, рубеола, дифтерија, тетанус, голема кашлица, детска парализа, хемофилус инфлуенца тип Б, пневмококна болест, хуман папиломавирус и варичела.
Претседателот истовремено ја поддржал идејата вакцините да се даваат во повеќе одделни посети кај лекар, наместо дел од нив да се примаат комбинирано.
Токму оваа промена предизвика сериозна загриженост кај педијатрите.
Претседателот на Американската академија за педијатрија, доктор Ендрју Расин, ја оцени извршната наредба како опасна и порача дека ваквите промени не се темелат на највисоките научни стандарди.
Расин предупреди дека одложувањето или прескокнувањето на вакцините може да биде ризично, особено во период кога повторно се регистрираат случаи на морбили, а децата се враќаат во училишните средини каде што заразните болести можат полесно да се шират.
Критики стигнаа и од републиканскиот сенатор Бил Кесиди, лекар и политичар кој претходно го поддржал назначувањето на Роберт Ф. Кенеди Помладиот за секретар за здравство.
Кесиди оцени дека одлуката е погрешна и порача дека претседателот нема медицинска стручност потребна за носење вакви промени. Тој истакна дека вакцините во огромен број случаи се безбедни и ефикасни и дека нема научен доказ дека вакцините предизвикуваат аутизам.
Една од главните точки на спорење е токму МРП-вакцината.
Трамп сугерирал дека комбинираната вакцина може да биде опасна доколку трите компоненти се дадат истовремено, но кога бил запрашан за конкретни докази за ваквото тврдење, не презентирал научни податоци, туку рекол дека тоа го слушнал од други луѓе.
Научните докази, сепак, не ја поддржуваат таквата поврзаност.
Во големо истражување спроведено во Данска во 2019 година биле анализирани податоци за 657.461 дете. Истражувачите не пронашле доказ дека МРП-вакцината предизвикува или го поттикнува аутизмот.
И Центрите за контрола и превенција на болести во САД наведуваат дека повеќето луѓе кои ја примаат МРП-вакцината немаат сериозни проблеми. Кај малите деца постои многу мал ризик од фебрилни конвулзии, додека на лицата со одредени медицински состојби, како тешки алергиски реакции или ослабен имунолошки систем, им се препорачува претходно да разговараат со здравствен работник.
Според американските здравствени власти, заштитата од морбили, заушки и рубеола преку вакцинација носи значително помал ризик отколку заболувањето од самите болести.
Дополнително, нема научни докази дека одделното давање на трите компоненти на МРП-вакцината носи здравствена предност во споредба со комбинираната вакцина.
Експертите предупредуваат дека доколку меѓу различните вакцини се остави подолг временски период, децата во меѓувреме можат да останат незаштитени од одредени заболувања. Постои и дополнителен ризик некоја од дозите да биде пропуштена, особено кога се потребни поголем број посети кај лекар.
Американскиот секретар за здравство и социјални услуги, Роберт Ф. Кенеди Помладиот, од друга страна, тврди дека промените имаат цел да им дадат поголема можност за избор на родителите, а не да го укинат пристапот до вакцините за децата.
Од неговото доаѓање на функцијата во 2025 година, Кенеди се залага за промени во американската политика поврзана со вакцините. Во неодамнешно интервју тој истакнал дека никогаш не ја довел во прашање ефикасноста на МРП-вакцината.
Од администрацијата на Трамп, пак, било соопштено дека со новиот пристап децата во САД би примале значително помал број дози во споредба со претходниот календар. Во претходниот број од 72 дози биле вклучени и годишните вакцини против грип, како и вакцините против ковид-19.
Американската академија за педијатрија смета дека распоредот на вакцинација е направен така што вакцините се даваат во периоди кога најдобро можат да го активираат имунолошкиот систем и кога децата се најизложени на одредени заразни болести.
Академијата исто така наведува дека нема медицинска причина здравите деца да ги одложуваат или прескокнуваат препорачаните вакцини.
Наредбата на Трамп опфаќа и прашање поврзано со алуминиумот кој се користи во одредени вакцини. Со неа се бара да се истражат можни замени и да се утврди дали тие би биле побезбедни или поефикасни.
Американската академија за педијатрија, сепак, наведува дека досегашните истражувања не откриле значителни здравствени ризици од исклучително малите количества алуминиумски соли што се користат во вакцините.
Алуминиумските соли се користат со децении во одредени вакцини за да помогнат во создавањето посилен имунолошки одговор. Тие се присутни и природно во околината, односно во почвата, водата и храната.
Според педијатриските експерти, нивната употреба овозможува да се постигне потребниот имунолошки одговор со помала количина вакцина и со помал број потребни дози.
Целата промена на американската политика за вакцинација веќе предизвикува жестока дебата меѓу администрацијата, медицинските експерти и политичарите. Додека администрацијата на Трамп ја претставува како начин родителите да добијат поголем избор, дел од лекарите предупредуваат дека намалувањето или одложувањето на вакцинацијата може да ја намали заштитата на децата од сериозни заразни болести.
