На илјадници километри од американскиот брег се наоѓа вулкан чиј потенцијален колапс би можел да предизвика огромен бран и да предизвика сериозни последици од другата страна на Атлантскиот Океан. Според одредени научни модели, мегатсунами би можел да стигне до Флорида за само девет часа, оставајќи им на жителите ограничено време за евентуална евакуација.
Станува збор за вулканот Кумбре Виеха на островот Ла Палма, кој е дел од шпанските Канарски Острови. Посебно внимание на научниците привлекува неговата западна падина, чиј дел се одвоил за време на ерупцијата во 1949 година.
Западната падина полека се движи кон морето
Истражувањата покажале дека огромната карпеста маса постепено се придвижува кон морето, со брзина од околу еден до два сантиметри годишно.
Вулканологот Бил Мекгваер, кој ја проучувал стабилноста на падината, предупредува дека во одреден момент овој дел би можел да се урне во Северниот Атлантик и да предизвика мегатсунами.
Сепак, не може да се предвиди кога би можело да се случи такво сценарио. Според процените, тоа би можело да се случи дури по неколку векови, па дури и милениуми.
Еден од научните модели го разгледува и најлошото можно сценарио, според кое при уривањето би се создал почетен воден бран висок речиси еден километар.
Какви би биле последиците од евентуалното уривање?
По евентуалниот колапс, би се создале бранови високи неколку стотици метри, кои првично би ги погодиле Ла Палма и соседните острови.
Според еден од моделите, бранови високи околу 20 метри би можеле да стигнат до Флорида за само девет часа. Други процени предвидуваат дека брановите на источниот брег на Соединетите Американски Држави би биле приближно двојно пониски, но сепак доволно силни за да предизвикаат големи материјални штети и човечки жртви.
Научниците немаат единствен став за тоа колкава би била разорната моќ на таквиот бран откако ќе го помине Атлантикот. Сепак, предупредуваат дека ваквото сценарио не треба целосно да се исклучи.
Не се опасни само вулканските ерупции
Потенцијалната опасност не произлегува единствено од самите вулкански ерупции. Големи маси карпи можат да се одвојат од падините на крајбрежни и островски вулкани и да паднат во морето, при што се придвижуваат огромни количества вода.
Овој процес е познат како странично уривање на вулкан и може да предизвика цунами со сериозни последици.
Вулканските цунами се особено опасни поради брзината со која можат да се движат и краткото време што им останува на луѓето за реакција и евакуација.
Иако научните модели разгледуваат можни катастрофални последици, тоа не значи дека уривањето на западната падина на Кумбре Виеха е неизбежно или дека постои непосредна опасност од мегатсунами.
