Американските официјални лица кои ги водат преговорите за завршување на војната во Украина се уверени дека руските преговарачи зад затворени врати зазеле по-прагматичен став отколку што јавната остра реторика на Москва сугерира. Според изјави на официјалци за украинскиот „Киев Индипендент“, Американците веруваат дека Русија е подготвена за договор, и покрај изјавите што доаѓаат од Кремљ.
- Обично тие ги изнесуваат своите максималистички барања, а потоа дозволуваат преговарачките тимови да работат со поголема флексибилност. Ова се случува веќе подолго време – вели еден американски официјалец.
Украински официјалец запознаен со текот на преговорите истакна дека американскиот преговарачки тим ја оценува ситуацијата „на многу специфичен начин“, додавајќи дека дури и основната учтивост се смета за значаен показател.
Јавен притисок, приватно маневрирање
Оваа руска стратегија повторно беше видлива по посетата на американските изасланици во Москва на 22 јануари.
По средбите, советникот на Кремљ, Јуриј Ушаков, изјави дека „нема смисла да се надева на решение на војната во Украина“ освен ако Киев не ги исполни максималистичките територијални барања на Русија.
Други руски официјални лица даваа слични изјави во јавноста, понекогаш со уште понепопустлива реторика.
Рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, кој во последно време е маргинализиран од преговарачкиот процес, повеќепати бараше смена на претседателот Володимир Зеленски и повторно повикуваше на таканаречена „денацификација“ и „демилитаризација“ на Украина.
Американски официјалец кој зборувал со „Киев Индипендент“ изјави дека ваквите изјави се дел од стратегијата за зацврстување на јавните позиции, но не ја одразуваат суштината на преговорите.
- Путин недвосмислено изјави дека сака да види дипломатско решение на ова прашање. Сакам да му веруваме на зборот – истакна тој.
Експертката за односи САД-Русија, Александра Филипенко, изјави дека американската страна „често се остава заведена“ кога преговара со Путин, поранешен офицер на КГБ. Таа потсети на самитот од 2001 година, кога тогашниот претседател Џорџ Буш изјавил дека „му погледнал во очи“ на Путин и почувствувал искреност, момент што подоцна стана симбол на погрешна проценка на Западот за неговите намери.
Преговори во Абу Даби
Американски официјалец рече дека преговарачите забележале подобрување во комуникацијата и темите за време на дведневните трилатерални преговори меѓу Украина, Русија и САД во Абу Даби на 23-24 јануари.
- Расположението во просторијата навистина ги надмина нашите очекувања – рече тој.
Делегациите дури заедно ручале на вториот ден, продолжувајќи неформални разговори, а официјалецот додаде дека „сè изгледаше како да се скоро пријатели“.
Официјалците на ОАЕ кои учествувале во разговорите ја оцениле атмосферата како „позитивна и конструктивна“.
Украинската делегација ја предводеле:
- Секретарот на Советот за национална безбедност и одбрана, Рустем Умеров
- Шефот на претседателската канцеларија, Кирило Буданов
Русија ја претставувале високи официјални лица од Министерството за одбрана, предводени од адмиралот Игор Костјуков, шеф на воената разузнавачка служба.
Од американска страна присуствувале:
- Специјалниот изасланик Стив Виткоф
- Џаред Кушнер, советник и зет на поранешниот претседател Доналд Трамп
Според извор од претседателската канцеларија, Кушнер се истакнувал како доминантна фигура во преговорите со големо влијание.
И покрај позитивната атмосфера, преговорите се одвивале паралелно со масовни руски ракетни напади на украински градови, вклучувајќи енергетска инфраструктура. Американскиот официјалец не го протолкувал тоа како сигнал за непочитување на мировниот процес, туку како дел од „вeќе бруталната“ војна.
Клучни теми: Донбас и нуклеарката
Главна тема на преговорите била деескалација и чекорите потребни да се обезбеди дека, ако војната заврши, таа нема да се обнови.
Сепак, не е постигнат договор за најосетливото прашање – територијата. Русија сè уште бара украинските сили да се повлечат од Донбас, условувајќи секој договор со ова барање. Киев го исклучил повлекувањето, сигнализирајќи можност за разгледување на демилитаризирана зона, додека американските официјалци предложиле и идеја за слободна економска зона во делови од регионот.
Контролата над нуклеарната електрана Запорожје била уште една клучна точка на спорење.
Следниот круг преговори е закажан за 1 февруари, при што најтешките прашања – руските барања за повлекување од делови на Донбас и контрола над нуклеарката – ќе доминираат на дневниот ред.
Американски официјалец истакнал дека Вашингтон сака да го поттикне процесот „кон конечен исход“, иако Москва сè уште не покажала подготвеност да прифати каков било предлог. Зеленски изјавил дека чека да види дали Русија е подготвена да се движи кон мир.
