Епидемијата на ебола во источниот дел на Демократска Република Конго продолжува забрзано да се шири, а здравствените власти сè потешко успеваат да ги откријат заразените лица и нивните контакти. Светската здравствена организација (СЗО) предупредува дека без итна меѓународна поддршка во луѓе, финансии и медицинска опрема, вирусот ќе продолжи да навлегува во нови области.
Според најновите податоци на конгоанските здравствени власти, заклучно со 2 август се потврдени 3.802 случаи на инфекција, додека 1.707 лица го загубиле животот. Оздравеле 727 пациенти, а стапката на смртност кај потврдените случаи достигнува речиси 45 проценти. Оваа епидемија веќе е најголемата досега регистрирана во историјата на Конго и втора најголема епидемија на ебола на светско ниво.
Најтешка е состојбата во североисточната провинција Итури, каде што се регистрирани речиси 90 проценти од сите случаи. Сепак, вирусот повеќе не е ограничен само на првичното жариште во рударскиот регион Монгбвалу. Потврдени случаи има и во провинциите Северен Киву, Јужен Киву, Горен Уеле и Чопо, како и во Кисангани – еден од најголемите градови во земјата.
Еден од најголемите предизвици е тоа што здравствениот систем веќе не успева навремено да ги следи контактите на заразените лица. Директорот на Африканскиот центар за контрола и превенција на болести, Жан Касеја, изјави дека меѓу 60 и 70 проценти од новите инфекции се откриваат дури откако вирусот веќе се проширил во заедницата, наместо преку навремено следење на контактите.
„Следењето на контактите повеќе не функционира“, предупреди Касеја за време на посетата на Бунија, град кој се наоѓа во близина на епицентарот на епидемијата. Дополнителен проблем е тоа што првиот заразен пациент сè уште не е идентификуван, што значително ја отежнува реконструкцијата на почетокот на ширењето на вирусот.
Под здравствен надзор моментално се повеќе од 17.000 лица кои биле во контакт со заразени. СЗО успева секојдневно да следи околу 80 проценти од нив, но илјадници луѓе живеат во тешко пристапни подрачја погодени од вооружени конфликти, раселување на населението, лоша патна инфраструктура и постојано движење на работници меѓу рударските и трговските центри.
Епидемијата е предизвикана од вирусот Бундибугио, еден од видовите на еболавирус. За разлика од познатиот заирски вид на ебола, за овој тип сè уште нема одобрена вакцина ниту специфичен лек. Лекувањето главно се заснова на рано откривање на заболувањето, изолација на пациентите, надоместување на течности, одржување на виталните функции и лекување на компликациите.
Во провинцијата Итури веќе започнале клинички испитувања на два потенцијални лека за лицата изложени на вирусот, додека неколку кандидати за вакцина се тестираат во Велика Британија и Канада. Сепак, СЗО предупредува дека овие истражувања не можат да ја заменат примената на веќе докажаните мерки, како што се навремена изолација на заразените, безбедно извршување на погребите, заштита на медицинскиот персонал и темелно следење на сите контакти.
Ситуацијата дополнително ја усложнува и фактот што повеќе од 100 здравствени работници – лекари, медицински сестри и друг медицински персонал – се заразиле од почетокот на епидемијата. Во дел од најпогодените градови тие протестираат поради неисплатени плати, недостиг од заштитна опрема и опасните услови во кои секојдневно работат.
Конго, заедно со меѓународните партнери, отвори нови центри за лекување и изолација, го зголеми лабораторискиот капацитет на повеќе од 2.000 тестови дневно и воведе посебен план за ограничување на ширењето на вирусот. Но, според СЗО, овие мерки нема да бидат доволни без значително поголема меѓународна помош за обезбедување финансиски средства, медицински тимови, логистичка поддршка и заштитна опрема.
Вирусот на ебола се пренесува преку директен контакт со крвта и телесните течности на заразено или починато лице, како и преку контаминирани предмети, облека, постелнина, игли и медицинска опрема. Не се пренесува преку воздух, ниту преку вообичаен секојдневен контакт без изложување на заразени телесни течности.
Светската здравствена организација ја прогласи епидемијата за вонредна состојба од меѓународно значење на 17 мај. Ризикот во Демократска Република Конго е оценет како многу висок, додека за соседните земји е висок поради честото движење на населението преку границите. На глобално ниво ризикот засега останува низок, а СЗО не препорачува затворање на границите или воведување општи ограничувања за патување и трговија.
