Тропската болест чикунгуња, која предизвикува тешки и долготрајни болки во зглобовите, може да се пренесува преку комарци и тоа во поголем дел од Европа, наведува најновото истражување. Научниците предупредуваат дека болеста би можела да се прошири во 29 земји и дека тоа е само прашање на време.
Први жртви на смртоносниот вирус
Островите веќе се погодени од епидемија – луѓето можат да бидат болни со месеци, а болеста чикунгуња ја пренесуваат комарци.
Мерките се како од времето на корона
Во некои земји, заболени лица се ставаат во карантин, се користат дронови за надзор, а бројот на заразени расте.
Климатските промени ја олеснуваат ширењето
Заради глобалното затоплување, инфекцијата може да се пренесува повеќе од шест месеци во годината во Шпанија, Португалија, Италија и Грција, додека во југозападна Англија можноста за заразување трае и до два месеца годишно. Студијата објавена во списанието Journal of Royal Society Interface истакнува дека прашањето кога болеста ќе се прошири на север е само време.
Истражување на комарците
Студијата првпат детално ги испитала влијанијата на температурата врз инкубацијата на вирусот во азискиот тиграст комарец, инвазивна врста која во последните децении се проширила во Европа.
Научниците откриле дека минималната температура потребна за пренос на вирусот е 2,5 степени пониска од претходно мисленото, што претставува „шокантна“ разлика.
Чикунгуња се пренесува преку комарци
Др. Стивен Вајт од Британскиот центар за екологија и хидрологија (UKCEH) вели дека пред 20 години идејата дека чикунгуња и денге вирусот ќе стигнат во Европа звучела неверојатно, но инвазивните комарци и климатските промени значително ја промениле ситуацијата.
- Сведоци сме на брзи промени и тоа е она што нè загрижува. До минатата година, Франција имаше околу 30 случаи во последните 10 години. Минатата година беа повеќе од 800 – изјави др. Вајт.
Може да биде фатална кај мали деца и постари лица
Др. Дијана Рохас Алварез од Светската здравствена организација (СЗО) истакна дека студијата покажува дека преносот во Европа би можел да стане поизразен. Таа додава дека до 40% од заболените пет години по инфекцијата сè уште страдаат од артритис или силни болки.
- Климатата има огромно влијание, но Европа сè уште има шанса да го контролира понатамошното ширење на овие комарци. Едукацијата на заедницата за отстранување на стоечка вода каде се размножуваат комарците е еден од клучните алатки, додека носењето долга, светла облека и користењето средства за заштита од инсекти го спречува каснувањето. Здравствените власти исто така треба да воспостават системи за надзор – објасни др. Алварез.
Историја на вирусот
Вирусот чикунгуња првпат е откриен во 1952 година во Танзанија и бил ограничен на тропските региони, каде годишно се забележуваат милиони случаи. Болеста може да биде фатална кај мали деца и постари лица.
Стотици случаи во Франција и Италија
Досега биле пријавени изолирани случаи во повеќе од 10 европски земји, додека во 2025 година Франција и Италија забележале стотици случаи на поголеми епидемии.
Вирусот се пренесува кога комарец каснува заразена личност, а инкубацијата во телото на комарецот трае доволно долго за вирусот да биде присутен во плунката, овозможувајќи инфекција на следната личност.
Досега студените зими во Европа го ограничувале активното присуство на комарците, но јужните региони сега бележат целогодишна активност, што го зголемува ризикот од епидемии.
