Европската нискобуџетна авиокомпанија „Рајанер“ (Ryanair) подготви планови за можно „армагедон сценарио“ поради глобалната криза со авионско гориво, предупреди финансискиот директор на компанијата, Нил Сорахан, наведувајќи дека некои од послабите европски превозници можеби нема да ја преживеат претстојната зима.
„Дали имаме планови за некаква армагедон ситуација? Секако дека имаме, но не верувам дека ќе дојде до тоа. Како што стојат работите сега, ова лето летаме со полн распоред на летови и планираме така да продолжиме и во текот на зимата“, изјави Сорахан.
Тој предупреди дека токму помалку стабилните авиокомпании би можеле први да ги почувствуваат последиците од растот на цените на горивото и нестабилноста на пазарот на енергенси.
„Мислам за тоа дека ќе видиме како некои послаби компании, кои и пред војната веќе имаа проблеми, можеби целосно ќе пропаднат во текот на зимата“, наведе Сорахан.
Пад на акциите и заштита на цените (Хеџинг)
Акциите на „Рајанер“ паднаа за 2,7 отсто во раното тргување во понеделникот, по објавувањето на годишните резултати на компанијата. Од почетокот на годината, вредноста на акциите на оваа авиокомпанија е намалена за 27,5 проценти.
Како што пренесува ЦНБЦ (CNBC), „Рајанер“ обезбедил хеџинг (заштита од ризик) за 80 отсто од летното гориво по цена од 668 долари по метричка тон, додека преостанатите 20 проценти незаштитено гориво значително поскапеле поради нестабилноста на пазарот предизвикана од војната на Блискиот Исток и блокадата на Ормускиот Теснец.
Сорахан рече дека компанијата засега не планира откажување на летови и дека е сè поизвесно дека во текот на летото нема да има посериозни проблеми со снабдувањето со нафта.
Намалена зависност од Ормускиот Теснец
Според неговите зборови, Европа денес помалку зависи од Ормускиот Теснец отколку порано, бидејќи дел од снабдувањето се пренасочува кон пазари како Соединетите Американски Држави, Венецуела и Бразил. Сепак, тој предупреди дека цените на горивото веројатно ќе останат покачени подолг временски период.
„Тоа го става Рајанер во особено силна позиција благодарение на нашата добра заштита од скоковите на цените на горивото“, рече Сорахан.
Извршниот директор на „Рајанер“, Мајкл О'Лири, уште во април предупреди дека високите цени на авионското гориво би можеле да предизвикаат „вистински пропасти“ меѓу европските авиокомпании.
„Мислам дека ќе има банкроти. Ако цената на нафтата остане на 150 долари по барел во текот на јули, август и септември, ќе видите како европските авиокомпании пропаѓаат, а тоа на среден рок веројатно би одело во корист на бизнисот на Рајанер“, изјави О'Лири.
Силни финансиски резултати и покрај падот на приходите
Компанијата истовремено ги објави и своите силни годишни резултати. Профитот по оданочување пораснал за 40 отсто и достигнал речиси 2,3 милијарди евра во деловната година што завршува со март, додека бројот на патници е зголемен за четири отсто, на 208,4 милиони. Приходите на компанијата, сепак, паднале за 11 проценти и изнесувале 15,54 милијарди евра.
„Рајанер“ претходно очекуваше благ раст на цените на билетите во текот на летото, но сега проценува дека цените главно ќе останат на нивото од минатата година. Од компанијата наведуваат дека патниците сè почесто резервираат карти во последен момент, што ги отежнува попрецизните проценки на пазарот.
Анализи и резервации во последен момент
Аналитичарите од „Сити“ (Citi) оценија дека „Рајанер“ во текот на раното лето бил приморан да ги спушта цените за да привлече патници, но очекуваат дека во вториот квартал цените сепак ќе останат приближно исти како лани.
„Побарувачката за летната сезона 2026 останува силна, но резервациите пристигнуваат подоцна од порано, додека цените во последните недели се под притисок поради економската неизвесност поврзана со горивото, инфлацијата и стравовите од недостиг“, наведоа аналитичарите.
Сорахан додаде и дека „Рајанер“ засега не планира посебни доплати за гориво, но не ги исклучи можните промени во цените на билетите.
„Не ветивме дека нема да има поскапување. Рајанер работи по модел во кој цената ја одредува попунетоста на авионот, а на крајот самите патници одлучуваат колкава ќе биде цената“, рече тој и додаде дека секоја вечер околу 700 милиони луѓе резервираат летови преку „Рајанер“.
