Франција стана првата земја-членка на Европската Унија што усвои закон со кој на децата помлади од 15 години ќе им биде забрането да отвораат профили на популарните социјални мрежи како TikTok, Instagram и Snapchat.
Законот, кој е силно поддржан од францускиот претседател Емануел Макрон, доби зелено светло во Националното собрание со 279 гласа „за“ и 81 „против“, откако претходно беше одобрен и во Сенатот. Пред да стапи во сила, потребно е да биде разгледан и од францускиот Уставен совет.
Според предвидените рокови, од 1 септември децата под 15 години повеќе нема да можат да креираат нови профили на овие платформи. Технолошките компании ќе добијат дополнителен период за проверка на постојните кориснички сметки, а профилите што не ги исполнуваат условите треба да бидат затворени најдоцна до јануари 2027 година.
Законот не предвидува казни за децата или нивните родители. Наместо тоа, целосната одговорност за неговото спроведување ќе ја имаат компаниите што управуваат со социјалните мрежи. Тие ќе мора да воведат сигурни механизми за проверка на возраста и да спречат лица помлади од 15 години да отвораат или да задржуваат активни профили.
Исклучок од новите правила ќе има за онлајн енциклопедии, образовни и научни платформи. Главната цел на законот е да го ограничи пристапот до социјални мрежи кои користат алгоритми за препорачување содржини, бесконечно прелистување и функции што го задржуваат вниманието на корисниците.
Претседателот Макрон ја оцени одлуката како „голем чекор напред“, истакнувајќи дека Франција сака да биде лидер во Европа кога станува збор за заштитата на децата и тинејџерите во дигиталниот простор.
Француските здравствени институции претходно предупредија дека прекумерното користење на платформи како TikTok, Instagram и Snapchat може негативно да влијае врз менталното здравје на младите. Како најчести ризици се наведуваат нарушен сон, анксиозност, сајбер-малтретирање и изложеност на несоодветни содржини.
Еден од најголемите предизвици ќе биде проверката на возраста на корисниците. Дел од критичарите предупредуваат дека ваквите системи би можеле да покренат прашања поврзани со приватноста и обработката на личните податоци, како и дека би можеле лесно да се заобиколат со неточни информации или користење виртуелни приватни мрежи (VPN). Француската влада, пак, тврди дека веќе постојат технолошки решенија кои овозможуваат сигурна проверка без да се наруши приватноста на граѓаните.
Паралелно со ова, Европската комисија работи на заеднички европски систем за проверка на возраста, кој би им овозможил на корисниците да докажат дека ја исполнуваат потребната старосна граница без да мора да го откриваат целиот свој идентитет. Франција е меѓу земјите што веќе учествуваат во тестирањето на овие технологии.
Покрај ограничувањата за социјалните мрежи, новиот закон предвидува и забрана за користење мобилни телефони во средните училишта, како дел од пошироката стратегија за намалување на времето што младите го поминуваат пред екраните.
Францускиот пристап веќе привлекува внимание и кај другите европски држави, кои внимателно ќе следат како ќе се спроведува новиот закон. Во меѓувреме, Европската комисија разгледува можност за воведување пошироки правила на ниво на Унијата, додека Австралија веќе воведе слична мерка со која платформите се обврзани да ги отстрануваат профилите на корисници помлади од 16 години.
Со оваа одлука Франција поставува нов преседан во регулирањето на користењето на социјалните мрежи од страна на малолетниците, а успехот на мерката ќе зависи од тоа колку ефикасно државата и технолошките компании ќе успеат да ја спроведат во пракса.
