Шпанската влада повлече потег кој одекна низ цела Европа! Озлогласениот командант на „логорот на смртта“ Јасеновац, Вјекослав Макс Лубуриќ, повеќе нема да има споменик кој го велича фашизмот. Официјален Мадрид нареди итно чистење на неговата гробница во Валенсија од сите усташки обележја кои со децении го навредуваа сеќавањето на жртвите.
Гробницата на Лубуриќ на гробиштата Каркаишент официјално е вклучена во црната листа на симболи спротивни на демократската меморија. Шпанските власти проценија дека споменикот поставен во 1976 година претставува недозволиво величење на усташкиот режим и на човекот одговорен за монструозни злосторства.
За потсетување, Лубуриќ беше мозокот зад системот на логори на НДХ, каде беа брутално убиени над 83.000 Срби, Евреи, Роми и Хрвати. По војната, тој најде засолниште под крилото на шпанскиот диктатор Франко, живеејќи под лажно име сè до неговото убиство во 1969 година, за кое се верува дека го организирала југословенската УДБА.
Наместо профашистички симболи, на гробот на Лубуриќ сега ќе мора да стојат натписи кои ја кажуваат суровата вистина. Шпанското Министерство за демократско сеќавање нареди:
- Целосно отстранување на сите усташки и фашистички елементи.
- Поставување на историски контекст кој јасно ќе укаже на неговата крвава улога во Јасеновац.
- Признание за геноцидот извршен за време на неговото командување.
„Овој споменик е некомпатибилен со демократските вредности и сеќавањето на жртвите,“ порачаа од техничката комисија на шпанската влада.
Оваа одлука доаѓа како дел од пошироката акција на Шпанија за справување со остатоците од фашистичкото минато. Со овој потег, Валенсија престанува да биде дестинација за поклонување на екстремистите, а името на Лубуриќ конечно ќе биде запишано онака како што налага историјата – како одговорен за еден од најцрните периоди на Балканот.
Додека регионалните власти во Шпанија веќе ги добија наредбите за итна акција, јавноста го поздравува овој чин како победа на правдата над заборавот.
