Руските научници развиле нов пристап за доставување лекови против рак кој во експериментални истражувања покажал значително подобри резултати од традиционалната хемотерапија. Според првичните податоци, новиот метод овозможува лекот да биде до 10 пати поефикасен во борбата против туморските клетки, благодарение на употребата на специјални наноконтејнери кои можат да се разложат во крвотокот.
Методот го претставил академикот на Руската академија на науките и главен истражувач во Државниот централен научен центар „Институт за биоорганска хемија“, Сергеј Дејев. Тој објаснил дека станува збор за нов начин на испорака на лекови кој треба да ги надмине ограничувањата на досегашните терапии.
Во фокусот на истражувањето е доксорубицинот, еден од познатите лекови што се користат во третманот на рак. Овој лек делува така што ја оштетува ДНК-та на клетките на туморот и го спречува нивното понатамошно размножување. Сепак, класичната примена на доксорубицинот има одредени недостатоци – лекот тешко се раствора во вода, а покрај клетките на ракот може да влијае и врз здравите клетки во организмот.
Новиот пристап се базира на наноконтејнери наполнети со хемотерапевтскиот лек, кои се дизајнирани постепено и контролирано да се распаѓаат во крвотокот. На тој начин лекот може полесно да стигне до туморското ткиво и да дејствува директно таму каде што е потребно.
Според истражувачите, по влегувањето во организмот, лекот излегува од крвните садови во просторот меѓу клетките, а потоа продира подлабоко во туморот. Овој процес овозможува доксорубицинот полесно да стигне до клетките на ракот, без да зависи целосно од традиционалните носачи на наночестички.
Основата на овој метод се таканаречените метално-органски рамки, структури чие откривање беше наградено со Нобелова награда за хемија во 2025 година. Научниците ги истражувале нивните својства и откриле дека металните компоненти во овие соединенија можат да се заменат со фосфатни јони кои природно се присутни во човечката крв.
Токму оваа карактеристика овозможува рамките брзо да се распаѓаат и да го ослободат лекот во организмот. Според објаснувањето на Дејев, процесот трае приближно 30 минути до еден час, при што се ослободува значителна количина доксорубицин кој може да стигне до блиските клетки на туморот.
Експериментите биле спроведени ин виво, односно во жив организам, на модел со рани фази на метастатски меланом во белите дробови. Резултатите покажале многу поголема ефикасност во споредба со традиционалната хемотерапија.
Иако методот сè уште е во фаза на научно истражување и ќе бидат потребни дополнителни испитувања пред евентуална примена кај пациенти, научниците сметаат дека ваквиот пристап може да отвори нови можности за попрецизно насочено лекување на ракот и намалување на несаканите ефекти од класичните терапии.
